Pindar: the great unknown of Greek education

Pindar: The Great Unknown of Greek Education Language 21.09.2026 Michalis Koutsos, Philologist – Author PINDAR'S 7TH OLYMPIC ODE: TO DIAGORAS OF RHODES If Homer is the giant of epic poetry, Alcaeus and Sappho of lyric poetry, Aeschylus, Sophocles, and Euripides of dramatic poetry, then Pindar is the giant of choral poetry. Unfortunately, however, we know neither choral poetry nor its foremost representative, Pindar. Romanos the Melodist was called the Pindar of ecclesiastical poetry, yet we know very few things about him. And yet he is a name that shines in Greek letters, for he is the foremost hymnist not only of the Olympic Games but also of the Nemean, Pythian, and Isthmian Games. Let us say a few things about Pindar and let us analyze one of the most famous Olympics, the 7th, "To Diagoras." Pindar is undoubtedly the most brilliant choral lyric poet of antiquity. He was born in Cynoscephalae in Boeotia (very close to Thebes) in 518 BC, approximately seven years after the birth of Aeschylus in Athens. We do not know much about his life, but many anecdotes are told about his poetic genius. He devoted himself to poetry for over half a century. His first ode, the 10th Pythian, was written in 498 BC, when he was twenty years old, and the last, the 8th Pythian, in 446 BC. He composed his most beautiful odes in the decades 480–460 BC. He died in Argos at the age of 80. The entirety of Pindar's work includes almost all the genres of choral poetry: hymns, paeans, dithyrambs, laments, encomia, partheneia (choral songs for maidens, performed by a chorus of maidens), processional songs, hyporchemata, and Epinicians (in 4 books). The Epinicians are the famous odes that were written, after commission, to honor the victory of renowned athletes in the Panhellenic games at Olympia, at Delphi, at the Isthmus, and at Nemea. From all this volume of Pindaric production, 44 Epinicians survive intact: 14 Olympics, 12 Pythians, 11 Nemeans, and 7 Isthmians. The choral lyric song, which Pindar serves masterfully, reaches its peak in the first half of the 5th century. In contrast, the monodic lyric song, as developed by Sappho, Alcaeus, Ibycus, and others, flourishes during the 6th century. Hymns, paeans, dithyrambs, and partheneia were performed at public festivals, local or Panhellenic, in the courtyards of great benefactors, in the houses of cultivated tyrants who protected and encouraged these initiatives. It is the era in which the wealthy and cultivated patrons of poetry commission poets to write encomia, laments, wedding songs (hymenaei), and above all epinician odes. For a fee, of course. Much is said about Pindar's earnings and his avarice. Most of it is unfair. Pindar himself never concealed this activity, which was evidently socially established and accepted both by the wealthy commissioners and by the poets. The Pindaric poetic "transaction" has to do with the value and function of poetry as a recognized social good, as a precious spiritual and social product. In the 1st Pythian, Pindar urges Hieron, who has won in the chariot race, to spend generously if he wants his fame and glory to be preserved in the future. However, for every Epinician to remain in the memory of men and through it the noble victor to be immortalized (in the chariot, in the race, in wrestling, in boxing, in the pentathlon, and wherever else), the poet of the ode, Pindar in this case, beyond the aid of the Muses, will need to enlist his poetic daemon, the greatness of his spirit, as Longinus says, referring to the poet. Ancient Greek poetry, and ancient Greek art in general, is the product of a combination: it is based on a traditional "type" that the artist and the poet are obliged to overturn at every moment. The creator is obliged to follow a series of traditional forms, but at the same time he is obliged to overturn and transcend them. Structure of the Epinician The Epinician is based on a basic three-part structure: A: praise of the victor in the present. A reference to the mythological past, related to the family of the honored one, intervenes, and then it returns to the present. B: praise of the victor in the present. This structure appears in Pindar but always in a variety of variations. A Pindaric ode is like a musical symphony, where the composer follows the traditional symphonic form, but at the same time enriches it with successive variations. In Pindar's three-part structure, its unity is more organic than mechanical. Pindar, on the occasion of a specific person, establishes and highlights the sense of an indestructible heroic ethic which the honored victor serves. ANALYSIS OF THE 7TH OLYMPIC The 7th Olympic of Pindar is one of the most famous, brilliant, and technically perfect epinician hymns of antiquity. It was written in 464 BC to honor the victory of Diagoras of Rhodes in boxing, during the 79th Olympiad. This hymn was so popular that, according to tradition, it was written in golden letters in the temple of Athena in Lindos on Rhodes. The Structure and Content of the Hymn Pindar follows the classical structure of his epinician hymns, connecting the present (the victory of the athlete) with the mythological past of his homeland. The Introduction (Proem): The poet compares his hymn to a golden cup of wine that a father offers to his son-in-law at a wedding. In the same way, Pindar offers the "nectar of the Muses" to the victor to glorify him. The Praise of the Athlete: Diagoras is eulogized, a giant in the literal sense (he was exceptionally large in stature), who won in a fair manner (euthymachos), without deceit. Reference is also made to his father, Damagetos, and to their glorious lineage. The Mythological Part (The Center of the Hymn): Instead of a single myth, Pindar weaves three successive myths concerning the island of Rhodes, placed in reverse chronological order (from the most recent to the most ancient): Tlepolemus: The settler of Rhodes who arrived on the island pursued, after he accidentally killed his uncle Lycimnius. He was purified and became a hero of the island. The Heliades and Athena: The sons of Helios forgot to bring fire for the sacrifice to Athena who had just been born. Despite their mistake, Zeus rained gold on the island and Athena granted them the art of making statues that looked alive. The Birth of Rhodes: When Zeus was dividing the Earth among the gods, Helios was absent and remained without a share. But Helios saw emerging from the sea a beautiful island. Zeus granted it to him, and Helios named it Rhodes, after the nymph Rhodes whom he loved there. We will then present the first and third sections and omit the second section, the mythological element. OLYMPIC 7 A: praise (introductory) Like the one who gives—raising the cup with dignity— to his young son-in-law the all-golden cup filled to the brim with the freshness of the vine and offers—drinking a toast to his health— the priceless gift as a bond of the old household with the new and honors the wedding symposium, but also elevates the young man among the friends for the enviable matching of the marriage. Similarly now I too the sweet fruit of my soul, which is pure nectar and is a gift of the Muses, bestowing on victorious men I gladden the hearts of those who win at the Olympic and Pythian games. And it is true that blessed is he whom good fame surrounds. But envious Charis accompanies another each time with a sweet-sounding lyre and with many-voiced auloi. With these instruments as accompaniment, I have come here too. together with Diagoras, praising the sea-born daughter of Aphrodite, the bride of Helios, that my hymn may be a praise to the giant, fearless man, to the boxer who won a victor's crown by the bank of the Alpheus river and by Castalia, but also to his father, Damagetus, who is the pride of Dike; and both, together with noble Argives, dwell on the three-crowned island, opposite the wedge of great Asia. ..…………………………………………………………………………….. Second Ode of Praise And Diagoras, with the flowers of these contests, was crowned twice; again four times he took first place in the contests of the glorious Isthmus, in Nemea again and again, and also on the rocky land of Athens. The bronze of Argos knows him, the prizes of Thebes and the Arcadians, the well-ordered contests of the Boeotians; Pellene also knows him; and Aegina honored him as victor six times, and the same stone stele of Megara tells of him. But, Zeus, father, you, who have your throne above the peak of Atabyrion, now accept this hymn of mine, the Olympian, and honor the man who with his fist wins the glory of victory; and make him honored by all—citizens and strangers alike; for he walks the straight road, which hubris hates, always; since he knows well to keep in his soul the teachings that the wisdom of the glorious ancestors taught him. Epilogue Never let the proud seed of the race of Calliades fall into oblivion. With the joys of the Eratidae the whole city now rejoices. But a single moment of time is enough, and the winds may blow elsewhere. Central Themes and Philosophy Human Error and Divine Grace: In all three myths, the motif of "error" or "omission" prevails. However, through divine intervention, all errors are transformed into blessing and glory. This is a message of hope for the fickle human fate. The Connection to the Divine: The victory of Diagoras is not merely the result of physical strength, but divine favor. His family (the Eratidae) is directly connected to the gods and heroes of the island. Immortality through Poetry: Pindar emphasizes that athletic triumphs are forgotten if they are not recorded by poetry. The hymn is what grants eternal posthumous fame. Pindar's Seventh Olympian Ode, dedicated to the Rhodian boxer Diagoras, stands out for its rich symbolism and deep philosophical dimensions. Through keywords such as "euthymachon" (the honorable fighter) and "hygiei" (moral rectitude), the poet extols not only physical excellence but also spiritual balance. The characteristic images, such as the transfer of the golden cup and the rain of gold from Zeus, highlight divine favor and the value of poetry, while simultaneously underscoring the fickle and imperfect nature of mortals. The Glorious End of Diagoras The old age of Diagoras reserved for him a glorious end, concerning the triumph of his sons at the Olympic Games and the moving moment of his death. During the 83rd Olympiad (448 BC), the two eldest sons of Diagoras, Damagetus and Acusilaus, were crowned Olympic champions on the same day: one in pankration and the other in boxing. Filled with pride, the two young athletes ran toward their elderly father, who was watching from the stands. They placed the crowns of wild olive (kotinos) on his head, lifted him onto their shoulders, and began to carry him around the stadium, greeted with thunderous applause from the crowd. As the stadium was in a frenzy, a spectator from Sparta called out from the crowd the awe-filled phrase: "Kathane, Diagora, ouk eis Olympion anabēse!" (Die, Diagoras, for you will not ascend to Olympus!) This phrase meant that Diagoras had experienced absolute human happiness and glory. Since he could not become a god and ascend to Olympus, the best moment to die was that one, so that he would never again know sorrow. Hearing these words, Diagoras, moved and filled with absolute happiness, breathed his last on the shoulders of his children, inside the stadium of Olympia. Callipateira by Lourentzos Mavilis The poem "Callipateira" narrates the historical act of a woman who violates the rules of the Olympic Games in order to see her son compete, highlighting themes of courage, family devotion, and respect for tradition. The poem was written in 1895 (on the occasion of the upcoming, in 1896, revival of the Olympic Games in Athens), but was published in 1899 in the magazine Techne. The Poem "Noble Rhodian lady, how did you get in? A custom ancient drives women away from here." – "I have a nephew, Eucles, three brothers, a son, a father, Olympic victors; you must let me in, Hellanodikai, and I too to take pride in the beautiful bodies, who for the lion's skin of Heracles struggle, admiring souls of manly strength. With the other women I am not alike in the age my lineage will appear with the imperishable privileges of manliness. In gold letters it glorifies on a shining marble pedestal a golden hymn of the immortal Pindar. Callipateira was the daughter of the Olympic victor Diagoras of Rhodes. Relationship and Family History Father: Diagoras of Rhodes was a legendary Olympic victor in boxing and with many other victories in the Panhellenic games. Relatives: She was also sister, mother, and aunt of other Olympic victors. The Event: Disguised as an athlete, she entered the stadium of the Olympic Games to watch her son, Pysirrhodus, compete. The Amnesty: Although women were punished with death if they entered the stadium, Callipateira was not punished due to the enormous contribution of her family to athletics. Structure of the Poem The poem is divided into two main sections: First Section (vv. 1-3): The prohibition of the Hellanodikai towards women to watch the games is presented. Second Section (vv. 4-14): Callipateira attempts to persuade the Hellanodikai, listing her Olympic victor relatives and requesting to watch her son's competition. Development of the theme in a dialogic manner A. The question of the Hellanodikai, who are surprised by the presence of a woman in the audience of the Olympic Games: although their address to Callipateira (v. 1 "Noble lady") reveals the respect they bear towards her person, nevertheless they emphasize to her that she must leave. B. The response of Callipateira: listing of the Olympic victors of her family [climax: it starts from second-degree relatives and reaches first-degree relatives] request to watch the Games observation that she is not like the other women, justification (descent from a distinguished lineage) proof of the glory of her generation is that even Pindar recorded the achievements of her relatives. Lourentzos Mavilis was born in 1860 on Ithaca but spent most of his life in Corfu where he was connected by friendship with the student of Dionysios Solomos, Iakovos Polylos. He studied philology, linguistics, and philosophy in Germany and participated in the revolutionary struggle of Crete and Epirus, during which he was wounded. His patriotic action continued in the Balkan Wars in which he voluntarily took part. He was killed on the front of Epirus in 1912.

Πίνδαρος: ο μεγάλος αγνοούμενος της Ελληνικής Εκπαίδευσης Γλώσσα 21.09.2026 Μιχάλης Κουτσός, Φιλόλογος – Συγγραφέας 7 ος ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΟΣ ΠΙΝΔΑΡΟΥ: ΠΡΟΣ ΔΙΑΓΟΡΑΝ ΤΟΝ ΡΟΔΙΟΝ Αν ο Όμηρος είναι ο γίγαντας της επικής ποίησης, ο Αλκαίος και η Σαπφώ της λυρικής, ο Αισχύλος, Σοφοκλής και Ευριπίδης της δραματικής, ο Πίνδαρος είναι ο γίγαντας της χορικής ποίησης. Δυστυχώς όμως ούτε την χορική ποίηση γνωρίζουμε ούτε τον κυριότερο εκπρόσωπός της, τον Πίνδαρο. Τον Ρωμανό τον Μελωδό τον χαρακτήρισαν Πίνδαρο της εκκλησιαστικής ποίησης αλλά ελάχιστα πράγματα γνωρίζουμε γι’ αυτόν. Κι όμως είναι ένα όνομα που λαμπρύνει τα ελληνικά γράμματα, διότι είναι ο κυριότερος υμνητής όχι μόνο των Ολυμπιακών αγώνων αλλά και των Νεμεακών, των Πυθίων και των Ισθμίων. Ας πούμε μερικά πράγματα για τον Πίνδαρο και ας αναλύσουμε έναν από τους πιο περίφημους Ολυμπιόνικους, τον 7 ο «προς Διαγόραν». Ο Πίνδαρος είναι αναμφισβήτητα ο λαμπρότερος χορικός λυρικός ποιητής της αρχαιότητας. Γεννήθηκε στις Κυνός Κεφαλές της Βοιωτίας (πολύ κοντά στη Θήβα) το 518 π.Χ., επτά χρόνια περίπου μετά τη γέννηση του Αισχύλου στην Αθήνα. Δεν γνωρίζουμε πολλά για την ζωή του, όμως λέγονται πολλά ανέκδοτα για την ποιητική του ιδιοφυΐα. Ασχολήθηκε με την ποίηση πάνω από μισό αιώνα. Η πρώτη ωδή του, ο 10ος Πυθιόνικος, γράφτηκε το 498 π.Χ., όταν ήταν είκοσι χρονών και η τελευταία, ο 8ος Πυθιόνικος, το 446 π.Χ. Τις ωραιότερες ωδές του τις συνέθεσε στις δεκαετίες 480-460 π.Χ. Πέθανε στο Άργος σε ηλικία 80 χρόνων. Το σύνολο του πινδαρικού έργου περιλαμβάνει όλα σχεδόν τα είδη της χορικής ποιήσεως: ύμνους, παιάνες, διθυράμβους, θρήνους, εγκώμια, παρθένεια (χορικά άσματα για παρθένες, που εκτελούνταν από χορό παρθένων), προσόδια, υπορχήματα και Επινίκους (σε 4 βιβλία). Οι Επίνικοι είναι οι περίφημες ωδές που γράφτηκαν, ύστερα από παραγγελία, για να τιμηθεί η νίκη περιώνυμων αθλητών στους πανελλήνιους αγώνες στην Ολυμπία, στους Δελφούς, στον Ισθμό, και τη Νεμέα. Από όλον αυτόν τον όγκο της πινδαρικής παραγωγής διασώζονται ακέραιοι 44 Επίνικοι: 14 Ολυμπιόνικοι, 12 Πυθιόνικοι, 11 Νεμεόνικοι και 7 Ισθμιόνικοι. Το χορικό λυρικό άσμα, που ο Πίνδαρος υπηρετεί αριστουργηματικά, φτάνει στην ακμή του το πρώτο μισό του 5ου αγώνα. Αντίθετα το μονωδικό λυρικό άσμα, όπως αναπτύχθηκε από τη Σαπφώ, τον Αλκαίο, τον Ίβυκο κ.ά., ακμάζει μέσα στον 6ο αιώνα. Υμνοι, παιάνες, διθύραμβοι, παρθένεια εκτελούνταν σε δημόσιες γιορτές, τοπικές ή πανελλήνιες, στις αυλές μεγάλων δωρητών, σε οίκους καλλιεργημένων τυράννων που προστάτευαν και ενεθάρρυναν αυτές τις πρωτοβουλίες. Είναι η εποχή κατά την οποία οι πλούσιοι και καλλιεργημένοι προστάτες της ποίησης παραγγέλνουν σε ποιητές εγκώμια, θρήνους, γαμήλια τραγούδια (υμέναιοι) και κυρίως επινίκιες ωδές. Επί πληρωμή, φυσικά. Πολλά λέγονται για τις απολαβές του Πινδάρου και τη φιλαργυρία του. Τα περισσότερα είναι άδικα. Ο ίδιος ο Πίνδαρος ουδέποτε απέκρυψε αυτή τη δραστηριότητα, που προφανώς ήταν κοινωνικά καθιερωμένη και αποδεκτή και από τους πλούσιους παραγγελιοδότες και από τους ποιητές. Η πινδαρική ποιητική «συναλλαγή» έχει να κάνει με την αξία και τη λειτουργία της ποιήσεως ως αναγνωρισμένου κοινωνικού αγαθού, ως πολύτιμου πνευματικού και κοινωνικού προϊόντος. Στον 1ο Πυθιόνικο ο Πίνδαρος προτρέπει τον Ιέρωνα, που έχει νικήσει στην αρματοδρομία, να δαπανήσει απλόχερα, αν θέλει να διατηρηθεί η φήμη και η δόξα του στο μέλλον. Όμως για να μείνει στην μνήμη των ανθρώπων κάθε Επίνικος και μέσα από αυτόν να απαθανατισθεί ο ευγενικός νικητής (στο άρμα, στο δρόμο, στην πάλη, στην πυγμαχία, στο πένταθλο και όπου αλλού) ο ποιητής της ωδής, ο Πίνδαρος εν προκειμένω, πέρα από την αρωγή των Μουσών, θα χρειασθεί να επιστρατεύσει το ποιητικό του δαιμόνιο, τη μεγαλοσύνη του πνεύματός του, όπως λέει ο Λογγίνος, αναφερόμενος στον ποιητή. Η αρχαία ελληνική ποίηση, και η αρχαία ελληνική τέχνη γενικότερα, είναι προϊόν ενός συνδυασμού: στηρίζεται σε ένα παραδεδομένο « τύπο » που ο καλλιτέχνης και ο ποιητής οφείλουν να τον ανατρέπουν κάθε στιγμή. Ο δημιουργός οφείλει να ακολουθεί μια σειρά από παραδοσιακές φόρμες, ταυτόχρονα όμως οφείλει να τις ανατρέπει και να τις υπερβαίνει. Δομή του Επίνικου Ο Επίνικος στηρίζεται σε ένα βασικό τριμερές σχήμα : Α΄ έπαινο του νικητή στο παρόν. Μεσολαβεί αναφορά στο μυθικό παρελθόν , συναφές με την οικογένεια του τιμωμένου, και ύστερα επανέρχεται στο παρόν Β΄ έπαινο του νικητή στο παρόν. Αυτό το σχήμα εμφανίζεται στον Πίνδαρο αλλά πάντοτε σε ποικιλία παραλλαγών. Μια πινδαρική ωδή είναι σαν μια μουσική συμφωνία, όπου ο συνθέτης ακολουθεί την παραδεδομένη συμφωνική μορφή, αλλά την ίδια στιγμή την εμπλουτίζει με αλλεπάλληλες παραλλαγές. Στο τριμερές σχήμα του Πινδάρου η ενότητά του είναι πιο πολύ οργανική παρά μηχανική. Ο Πίνδαρος με αφορμή κάποιο συγκεκριμένο πρόσωπο συστήνει και προβάλλει την αίσθηση μιας ακατάλυτης ηρωικής ηθικής την οποία ο τιμώμενος νικητής υπηρετεί. ΑΝΑΛΥΣΗ 7 ου ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΟΥ Ο 7ος Ολυμπιόνικος του Πινδάρου είναι ένας από τους πιο διάσημους, λαμπερούς και τεχνικά άρτιους επινίκιους ύμνους της αρχαιότητας. Γράφτηκε το 464 π.Χ. για να τιμήσει τη νίκη του Διαγόρα του Ρόδιου στην πυγμαχία, κατά την 79η Ολυμπιάδα. Ο ύμνος αυτός ήταν τόσο δημοφιλής που, σύμφωνα με την παράδοση, γράφτηκε με χρυσά γράμματα στον ναό της Αθηνάς στη Λίνδο της Ρόδου. Η Δομή και το Περιεχόμενο του Ύμνου Ο Πίνδαρος ακολουθεί την κλασική δομή των επινίκιων ύμνων του, συνδέοντας το παρόν (τη νίκη του αθλητή) με το μυθικό παρελθόν της πατρίδας του. Η Εισαγωγή (Προοίμιο): Ο ποιητής παρομοιάζει τον ύμνο του με ένα χρυσό ποτήρι κρασί που προσφέρει ένας πατέρας στον γαμπρό του σε έναν γάμο. Με τον ίδιο τρόπο, ο Πίνδαρος προσφέρει το « νέκταρ των Μουσών » στον νικητή για να τον δοξάσει. Ο Έπαινος του Αθλητή: Εγκωμιάζεται ο Διαγόρας, ένας γίγαντας στην κυριολεξία (ήταν εξαιρετικά μεγαλόσωμος), που νίκησε με δίκαιο τρόπο (ευθυμάχαν), χωρίς δόλο. Γίνεται επίσης αναφορά στον πατέρα του, Δαμάγητο, και στην ένδοξη καταγωγή τους. Το Μυθολογικό Μέρος (Το Κέντρο του Ύμνου): Αντί για έναν μύθο, ο Πίνδαρος πλέκει τρεις διαδοχικούς μύθους που αφορούν το νησί της Ρόδου, τοποθετημένους σε αντίστροφη χρονολογική σειρά (από τον πιο πρόσφατο στον πιο αρχαίο): Ο Τληπόλεμος : Ο οικιστής της Ρόδου που έφτασε στο νησί κυνηγημένος, αφού σκότωσε κατά λάθος τον θείο του Λικύμνιο. Εξαγνίστηκε και έγινε ήρωας του νησιού. Οι Ηλιάδες και η Αθηνά : Οι γιοι του Ήλιου ξέχασαν να φέρουν φωτιά για τη θυσία στην Αθηνά που μόλις είχε γεννηθεί. Παρά το λάθος τους, ο Δίας έβρεξε χρυσάφι στο νησί και η Αθηνά τους χάρισε την τέχνη να φτιάχνουν αγάλματα που έμοιαζαν ζωντανά. Η Γέννηση της Ρόδου: Όταν ο Δίας μοίραζε τη Γη στους θεούς, ο Ήλιος έλειπε και έμεινε χωρίς μερίδιο. Ο Ήλιος όμως είδε μέσα από τη θάλασσα να αναδύεται ένα πανέμορφο νησί. Ο Δίας του το παραχώρησε, και ο Ήλιος το ονόμασε Ρόδο, από τη νύμφη Ρόδο που αγάπησε εκεί. Στη συνέχεια θα παραθέσουμε την α΄ και γ΄ ενότητα και θα παραλείψουμε την β΄ ενότητα, το μυθικό στοιχείο. ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΟΣ 7ος Α΄ έπαινος (εισαγωγικός) Σάν κι αὐτόν πού δωρίζει–μ’ ἀρχοντιά τό ποτήρι ὑψώνοντας– στόν νεαρό τόν γαμπρό του τ’ ὁλόχρυσο κύπελο ὡς ἐπάνω γεμᾶτο δροσιά τῆς ἀμπέλου καί προσφέρει –στήν ὑγειά του προπίνοντας– τ’ ἀνεκτίμητο δῶρο σάν δέσιμο τοῦ παλιοῦ σπιτικοῦ μέ τό νέο καί τιμᾶ τό γαμήλιο συμπόσιο, ἀλλά καί τόν νέο ἐξυψώνει στούς φίλους ἀνάμεσα γιά τοῦ γάμου τό ἐπίζηλο ταίριασμα. Ὅμοια τώρα κι ἐγώ τόν γλυκό τόν καρπό τῆς ψυχῆς μου, πού ‘ναι νέκταρ ἁγνό κι εἶναι δῶρο Μουσῶν, σ’ ἀθλοφόρους χαρίζοντας ἄντρες τήν καρδιά ἱλαρώνω αὐτῶν πού στά Ὀλύμπια καί Πύθια νικοῦνε. Κι εἶν‘ ἀλήθεια μακάριος αὐτός πού ἡ φήμη ἡ ἀγαθή τόν τυλίγει. Μά ἡ ζείδωρος Χάρη ἄλλον κάθε φορά συνοδεύει μέ γλυκόηχη λύρα καί μ’αὐλούς πολυφώνους. Μέ τά ὄργανα αὐτά συνοδεία, ἐδῶ ἔχω ἔρθει κι ἐγώ μαζί μέ τόν Διαγόρα τή θαλάσσια ὑμνώντας κόρη τῆς Ἀφροδίτης τοῦ Ἡλίου τή νύφη, τήν Ρόδογιά νά εἶναι ὁ ὕμνος μου ἔπαινος στόν πελώριο ἀγέρωχο ἄντρα,στόν πυγμάχο πού κέρδισε στέφανο νίκης πλάι στήν ὄχθη τ’ Ἀλφειοῦ ποταμοῦ καί πλάι στήν Κασταλία ἀλλά καί στόν πατέρα ἐκείνου, Δαμάγητο, πού τῆς Δίκης τό καύχημα εἶναι∙ καί οἱ δυό, μέ γενναίους Ἀργίτες μαζί, κατοικοῦνε στήν τρίπολι νῆσο,ἀντικρύ στῆς μεγάλης Ἀσίας τή σφήνα. ..…………………………………………………………………………….. Β΄έπαινος Κι ὀ Διαγόρας μέ τ’ ἄνθη αὐτῶν τῶν ἀγώνων δυό φορές στεφανώθηκε∙ τέσσερις πάλι στοῦ ἐνδόξου Ἰσθμοῦ τ’ ἀγωνίσματα πρώτευσε στή Νεμέα ξανά καί ξανά καί ἀκόμα στῆς Ἀθήνας τή γῆ τή βραχώδη. Ὁ χαλκός τόν γνωρίζει τοῦ Ἄργους , τῶν Θηβῶν καί Ἀρκάδων τά ἔπαθλα, τῶν Βοιωτῶν οἱ ἀγῶνες οἱ εὔτακτοι∙τόν γνωρίζει ἀκόμα ἡ Πελλήνη ∙ καί ἡ Αἴγινα ἕξι φορές νικητή τόν ἐτίμησε καί τά ἴδια γι’ αὐτόν ἱστορεῖ τῶν Μεγάρων ἡ λίθινη στήλη. Ἀλλά, Δία πατέρα, ἐσύ , πού τόν θρόνο σου ἔχεις ἐπάνω στήν κορφή τοῦ Ἀταβύρου, τώρα ἐτοῦτο τόν ὕμνο μου, τόν ὀλυμπιόνικο δέξου καί τίμα τόν ἄντρα πού μέ τήν πυγμή του τή δόξα τῆς νίκης κερδίζει∙ καί κάνε σεβαστός νά τιμᾶται ἀπό ὅλους-πολίτες καί ξένους∙ γιατί ἐκεῖνος στόν ἴσιο τόν δρόμο, πού ἡ ὕβρις ἐχθρεύεται, πάντα βαδίζει∙ ἀφοῦ ξέρει καλά στήν ψυχή του νά κλείνει διδαχές, πού τοῦ ἔμαθε ἡ φρόνηση τῶν ἐνδόξων προγόνων. Επίλογος Στήν ἀφάνεια ποτέ μήν ἀφίσεις τό τρανό τῆς γενιᾶς τοῦ Καλλιάνακτα σπέρμα. Μέ τῶν Ἐρατιδῶν τίς χαρές ξεφαντώνει κι ἡ πόλη ὁλάκερη τώρα. Μά ἀρκεῖ μιά τοῦ χρόνου μονάχα στιγμή καί γι’ ἀλλοῦ νά φυσήξουν μπορεῖ οἱ πνοές τῶν ἀνέμων. Κεντρικά Θέματα και Φιλοσοφία Το Ανθρώπινο Λάθος και η Θεϊκή Χάρη: Και στους τρεις μύθους κυριαρχεί το μοτίβο του «λάθους» ή της «παράλειψης». Ωστόσο, με τη θεϊκή παρέμβαση, όλα τα λάθη μετατρέπονται σε ευλογία και δόξα. Αυτό είναι ένα μήνυμα ελπίδας για την ευμετάβλητη ανθρώπινη μοίρα. Η Σύνδεση με το Θείο: Η νίκη του Διαγόρα δεν είναι απλώς αποτέλεσμα σωματικής δύναμης, αλλά θεϊκή εύνοια. Η οικογένειά του (οι Ερατίδες) συνδέεται άμεσα με τους θεούς και τους ήρωες του νησιού. Η Αθανασία μέσω της Ποίησης: Ο Πίνδαρος τονίζει ότι οι αθλητικοί θρίαμβοι ξεχνιούνται, αν δεν καταγραφούν από την ποίηση. Ο ύμνος είναι αυτός που χαρίζει την αιώνια υστεροφημία. Ο 7ος Ολυμπιόνικος του Πινδάρου, αφιερωμένος στον Ρόδιο πυγμάχο Διαγόρα, ξεχωρίζει για τον πλούσιο συμβολισμό και τις βαθιές φιλοσοφικές του διαστάσεις. Μέσα από λέξεις-κλειδιά όπως « εὐθυμάχαν» (ο τίμιος μαχητής) και «υγιεί» (η ηθική ορθότητα), ο ποιητής εξυμνεί όχι μόνο τη σωματική αριστεία αλλά και την πνευματική ισορροπία. Οι χαρακτηριστικές εικόνες, όπως η μεταφορά του χρυσού ποτηριού και η βροχή του χρυσού από τον Δία, αναδεικνύουν τη θεϊκή εύνοια και την αξία της ποίησης, ενώ υπογραμμίζουν ταυτόχρονα την ευμετάβλητη και ατελή φύση των θνητών. Το ένδοξο τέλος του Διαγόρα Τα γεράματα του Διαγόρα του επεφύλαξαν ένα ένδοξο τέλος, που αφορά τον θρίαμβο των γιων του στους Ολυμπιακούς Αγώνες και τη συγκινητική στιγμή του θανάτου του. Κατά την 83η Ολυμπιάδα (το 448 π.Χ.), οι δύο μεγαλύτεροι γιοι του Διαγόρα, ο Δαμάγητος και ο Ακουσίλαος , στέφθηκαν ολυμπιονίκες την ίδια ημέρα: ο ένας στο παγκράτιο και ο άλλος στην πυγμαχία. Γεμάτοι περηφάνια, οι δύο νεαροί αθλητές έτρεξαν προς τον ηλικιωμένο πατέρα τους, ο οποίος παρακολουθούσε από τις κερκίδες. Του φόρεσαν τα στεφάνια από αγριελιά (κότινους) στο κεφάλι, τον σήκωσαν στους ώμους τους και άρχισαν να τον περιφέρουν στο στάδιο καταχειροκροτούμενοι από το πλήθος. Καθώς το στάδιο παραληρούσε, ένας θεατής από τη Σπάρτη φώναξε μέσα από το πλήθος τη γεμάτη δέος φράση: «Κάτθανε, Διαγόρα, ούκ εις Όλυμπον αναβήση!» (Πέθανε, Διαγόρα, γιατί στον Όλυμπο δεν πρόκειται να ανεβείς!) Η φράση αυτή σήμαινε ότι ο Διαγόρας γνώρισε την απόλυτη ανθρώπινη ευτυχία και δόξα. Καθώς δεν μπορούσε να γίνει θεός και να ανέβει στον Όλυμπο, η καλύτερη στιγμή για να πεθάνει ήταν εκείνη, ώστε να μην γνωρίσει ποτέ ξανά λύπη. Ακούγοντας αυτά τα λόγια, ο Διαγόρας, συγκινημένος και γεμάτος απόλυτη ευτυχία, άφησε την τελευταία του πνοή πάνω στους ώμους των παιδιών του, μέσα στο στάδιο της Ολυμπίας. Καλλιπάτειρα Λορέντζου Μαβίλη Το ποίημα «Η Καλλιπάτειρα» αφηγείται την ιστορική πράξη μιας γυναίκας που παραβιάζει τους κανόνες των Ολυμπιακών Αγώνων για να δει τον γιο της να αγωνίζεται, αναδεικνύοντας θέματα θάρρους, οικογενειακής αφοσίωσης και σεβασμού στην παράδοση. Το ποίημα γράφτηκε το 1895 (με αφορμή την επικείμενη, το 1896, αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα), αλλά δημοσιεύτηκε το 1899 στο περιοδικό Τέχνη. Το ποίημα «Αρχόντισσα Ροδίτισσα, Πώς μπήκες; Γυναίκες διώχνει μια συνήθεια αρχαία εδώθε». – «Έχω ένα ανίψι, τον Ευκλέα, τρία αδέρφια, γιο, πατέρα Ολυμπιονίκες• να με αφήσετε πρέπει, Ελλανοδίκες, και εγώ να καμαρώσω μέσ’ στα ωραία κορμιά, που για το αγρίλι του Ηρακλέα παλεύουν, θαυμαστές ψυχές αντρίκειες. Με τες άλλες γυναίκες δεν είμαι όμοια στον αιώνα το σόι μου θα φαντάζει με της αντρειάς τα αμάραντα προνόμια. Με μάλαμα γραμμένος το δοξάζει σε αστραφτερό κατεβατό μαρμάρου ύμνος χρυσός του αθάνατου Πινδάρου. Η Καλλιπάτειρα ήταν κόρη του Ολυμπιονίκη Διαγόρα του Ρόδιου. Σχέση και Οικογενειακό Ιστορικό Πατέρας: Ο Διαγόρας ο Ρόδιος ήταν θρυλικός Ολυμπιονίκης στην πυγμαχία και με πολλές άλλες νίκες στους Πανελλήνιους αγώνες. Συγγενείς: Ήταν επίσης αδελφή, μητέρα και θεία άλλων Ολυμπιονικών. Το γεγονός: Μεταμφιεσμένη σε γυμναστή, μπήκε στο στάδιο των Ολυμπιακών Αγώνων για να παρακολουθήσει τον γιο της, Πεισίρροδο, να αγωνίζεται. Η αμνηστία: Αν και οι γυναίκες τιμωρούνταν με θάνατο αν έμπαιναν στο στάδιο, η Καλλιπάτειρα δεν τιμωρήθηκε λόγω της τεράστιας προσφοράς της οικογένειάς της στον αθλητισμό. Δομή του ποιήματος Το ποίημα χωρίζεται σε δύο βασικές ενότητες: Α΄ Ενότητα (στ. 1-3): Παρουσιάζεται η απαγόρευση των Ελλανοδίκων προς τις γυναίκες να παρακολουθούν τους αγώνες . Β΄ Ενότητα (στ. 4-14): Η Καλλιπάτειρα επιχειρεί να πείσει τους Ελλανοδίκες, απαριθμώντας τους ολυμπιονίκες συγγενείς της και αιτούμενη να παρακολουθήσει τον αγώνα του γιου της Ανάπτυξη του θέματος με διαλογικό τρόπο Α. Η ερώτηση των Ελλανοδικών , που εκπλήσσονται με την παρουσία μιας γυναίκας στο κοινό των Ολυμπιακών Αγώνων: αν και η προσφώνησή τους προς την Καλλιπάτειρα (στ. 1 Αρχόντισσα ) αποκαλύπτει τον σεβασμό που τρέφουν στο πρόσωπό της, ωστόσο της τονίζουν ότι πρέπει να φύγει. Β. Η απόκριση της Καλλιπάτειρας: απαρίθμηση των ολυμπιονικών της οικογένειάς της [ κλιμάκωση : ξεκινά από τους συγγενείς δευτέρου βαθμού και φτάνει στους συγγενείς πρώτου βαθμού] αίτημα να παρακολουθήσει τους Αγώνες διαπίστωση ότι δεν είναι σαν τις υπόλοιπες γυναίκες, αιτιολόγηση ( καταγωγή από ξεχωριστό γένος) απόδειξη της δόξας της γενιάς της είναι ότι ακόμα κι ο Πίνδαρος κατέγραψε τα κατορθώματα των συγγενών της. Ο Λορέντζος Μαβίλης γεννήθηκε το 1860 στην Ιθάκη αλλά πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Κέρκυρα όπου και συνδέθηκε με φιλία με τον μαθητή του Διονυσίου Σολωμού, Ιάκωβο Πολυλά. Σπούδασε φιλολογία, γλωσσολογία και φιλοσοφία στη Γερμανία και συμμετείχε στον επαναστατικό αγώνα της Κρήτης και της Ηπείρου, κατά τον οποίο και τραυματίστηκε. Η πατριωτική δράση του συνεχίστηκε στους Βαλκανικούς Πολέμους στους οποίους έλαβε εθελοντικά μέρος. Σκοτώθηκε στο μέτωπο της Ηπείρου το 1912.