The Need to Be Disciples in the Gospel (First Sunday of Luke)

The Necessity to Be Discipled in the Gospel (First Sunday of Luke) Festive Sermons - Holy Ambo 27.09.2026 Archimandrite Pavlos Dimitrakopoulos, Theologian - Author Today's Sunday, my beloved brethren, is the First Sunday of Luke, and the apostolic reading is a passage from the Second Epistle to the Corinthians of the Apostle Paul, while the Gospel reading is a passage from the fifth chapter of the Gospel according to Luke. This passage refers to the election and calling of the first disciples, Andrew and Peter, James and John, which took place there on the shore of the Sea of Galilee, at the beginning of the public ministry of the Lord. The other two synoptic evangelists, Matthew and Mark, also refer to this event, somewhat more briefly, while Luke describes it with more details, because he clarifies for us that this calling is connected with a miracle that preceded it, namely the miracle of the catching of a great number of fish, which became the occasion for these four first disciples to leave everything and follow the Lord. On the occasion of today's Gospel passage, we shall direct our attention once again to its content in order to recall some truths that are significant in our spiritual journey and life. As the evangelist narrates, the Lord is on the shore of the lake, while a great crowd follows Him, to hear His word and teaching. Here I would like once again to emphasize that there are two main characteristics of the three-year public ministry of the Lord. On the one hand, His miracles, and on the other hand, His teaching. With His miracles, unique in their kind, He demonstrated that He is not only a man, but also God, while with His teaching He revealed to us the great truths about God, the world and man, about the present and the future, and about all that one must know in order to attain one's eternal destiny. Here we must also pay attention to the fact that the Lord, as He begins His public work, does not proceed directly to His Passion and Resurrection, but for three whole years He travels throughout all of Palestine, preaching the word of God. This means that man needs to hear the Gospel, needs to learn, to be informed, what God says, what God reveals, what is His will, and of course not only to learn, but also to respond. He needs to learn what God did out of love for man and what man must do, responding to the love of God. It is exceedingly tragic that most people today do not know the Gospel, but also do not want to learn what it says, what it teaches, while this Gospel, which began to be preached there at the Sea of Galilee, continues to be preached for 20 centuries, and has been translated into all the languages of the world and circulates both in writing and in many other ways. The question is: Have we, who want to be true Christians, studied the Gospel and strive to apply all that it teaches? Or perhaps, when the time comes for us to leave this world, we shall find that we have not heard the Gospel, nor have we ever striven to keep the commandments of God? At this point I consider it necessary to repeat once again that we cannot bear fruit and make progress in the Christ-like life without the study and hearing of the word of God. This study, when accompanied by a corresponding continuous effort to apply it in our daily life, brings wondrous results. Just as necessary is food for our body, so and even more necessary is the word of God for our soul, according to the word of the Lord, "man shall not live by bread alone, but by every word proceeding out of the mouth of God" (Matt. 4:4). The word of God is not like any human word. The human word, however attractive it may be, however much literary or rhetorical power it may have, however much philosophical depth it may possess, ceases not to be a human word, incapable of saving man. On the contrary, the word of God, however unadorned it may be, however foolish it may appear in the eyes of the rationalists and atheists, ceases not to be the word of God. That is to say, a word that has active power within it. When this word finds suitable soil within souls that love the truth, that thirst for the light of life, it manifests its active power, because it is charged with the life-giving energy of the Divine Grace. And therefore it is capable of transmitting eternal life to those people who are spiritually dead from sin, according to the word of our Lord, "the words that I speak to you are spirit and are life" (John 6:63). This active power, which the word of God encompasses, is also emphasized by the Apostle Paul in his Epistle to the Hebrews. He writes: "For the word of God is living and active and sharper than any two-edged sword…" (Heb. 4:12). That is to say, the word of God is living and active and sharper than any two-edged sword. The same Apostle advises his spiritual child, Timothy, in his First Epistle to Timothy: "meditate on these things, be engaged in these things, that your progress may be evident to all." Meditate, he tells him, on these things that I am writing to you. Your entire existence should be within these things, so that your progress may become evident to all. The prophet David, who by experience had tasted this reality, compares in his first Psalm the one who meditates on the word of God day and night to the tree that has been planted where waters run abundantly and which will give its fruit in the proper season and whose leaves will not fall, but will always be evergreen. "And he shall be as a tree planted by the streams of waters, who shall give his fruit in its season and his leaf shall not wither, and all things that he does shall prosper" (Psalm 1:3). In another Psalm of his, the 118th, he says: "How have I loved your law, O Lord, all day long it is my meditation… How sweet are your words to my throat, sweeter than honey to my mouth" (97, 103). So much have I loved your law, O Lord, that it has become my meditation all the day long. Your divine words bring such sweetness to my soul, just as honey to my throat. The holy apostles, too, perceived and realized this necessity, and after Pentecost they devoted themselves almost exclusively to the preaching and teaching of the Word of God, obeying the command of the Lord, "Go and make disciples of all nations." As the evangelist Luke informs us in the Acts, "And daily they continued steadfastly with one accord in the temple and at home, teaching and preaching Jesus the Christ" (5:42). They did not cease, every day, publicly and privately, to teach the people and to preach Jesus. In a similar manner, the apostle Paul, when he visited Troas for the last time, during the gathering of the Divine Eucharist "prolonged the word until midnight," that is, he continued to teach until midnight, which shows how necessary he considered the teaching of the Word of God. From this incident, but also from other testimonies, we conclude that already from the apostolic years the preaching had been incorporated into the mystery of the Divine Eucharist. Thus Christ was offered to the faithful first as the incarnate Word, that is, as teaching, and then as incarnate, under the species of the sanctified gifts. After all that we have presented above, my beloved brethren, we can perceive how necessary the study of the Word of God is for our spiritual fruitfulness and progress. Let us therefore take care to include this study in our daily schedule, without which our salvation is impossible. Let us pray that in the new ecclesiastical year, which we entered a few days ago, we may achieve abundant spiritual fruitfulness and the abundant Grace of God and the blessings of the Lady Theotokos. Amen.

Ανάγκη να μαθητεύσουμε στο Ευαγγέλιο (Κυριακή A΄ Λουκά) Εορταστικοί λόγοι - Ιερός Άμβων 27.09.2026 Αρχιμανδρίτης Παύλος Δημητρακόπουλος, Θεολόγος -Συγγραφεύς Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η πρώτη Κυριακή του Λουκά και το μεν αποστολικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από την Β΄ προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, το δε ευαγγελικό, μια περικοπή από το 5ο κεφάλαιο του κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Η περικοπή αυτή αναφέρεται στην εκλογή και κλήση των πρώτων μαθητών, του Ανδρέου και Πέτρου, Ιακώβου και Ιωάννου, που έγινε εκεί στην παραλία της λίμνης της Γενισαρέτ, κατά την αρχή της δημοσίας δράσεως του Κυρίου. Στο γεγονός αυτό αναφέρονται και οι άλλοι δύο συνοπτικοί ευαγγελιστές, Ματθαίος και Μάρκος, κάπως πιο σύντομα αυτοί, ενώ ο Λουκάς το περιγράφει με περισσότερες λεπτομέρειες, διότι μας διασαφίζει ότι η κλήση αυτή συνδέεται με κάποιο θαύμα που προηγήθηκε, δηλαδή το θαύμα της αλιείας μεγάλου αριθμού ψαριών, πράγμα το οποίο έγινε και η αφορμή, ώστε οι τέσσερις αυτοί πρώτοι μαθητές να εγκαταλείψουν τα πάντα και να ακολουθήσουν τον Κύριο. Με αφορμή τη σημερινή ευαγγελική περικοπή θα στρέψουμε την προσοχή μας για μια ακόμη φορά στο περιεχόμενό της για να υπενθυμίσουμε κάποιες αλήθειες, που έχουν σημασία στην πνευματική μας πορεία και ζωή. Όπως διηγείται ο ευαγγελιστής, ο Κύριος βρίσκεται στην παραλία της λίμνης, ενώ όχλος πολύς τον ακολουθεί, για να ακούσουν το λόγο και την διδασκαλία του. Εδώ θα ήθελα και πάλι να επισημάνω ότι δύο είναι τα κυριότερα γνωρίσματα της τριετούς δημοσίας δράσεως του Κυρίου. Αφ’ ενός μεν τα θαύματά του και αφ’ ετέρου η διδασκαλία του. Με τα θαύματα, μοναδικά στο είδος τους, απεδείκνυε ότι δεν είναι μόνον άνθρωπος, άλλα και Θεός, ενώ με την διδασκαλία του μας απεκάλυπτε τις μεγάλες αλήθειες για τον Θεό, τον κόσμο και τον άνθρωπο, για τα παρόντα και τα μέλλοντα και για όλα, όσα οφείλει να γνωρίζει, ώστε να επιτύχει τον αιώνιο προορισμό του. Εδώ πρέπει να επίσης να προσέξουμε το γεγονός, ότι ο Κύριος, καθώς ξεκινάει το δημόσιο έργο του, δεν προχωράει κατ’ ευθείαν προς το πάθος και την ανάστασή του, αλλά επί τρία ολόκληρα χρόνια περιοδεύει ολόκληρη την Παλαιστίνη, κηρύττοντας τον λόγο του Θεού. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος είναι ανάγκη να ακούσει το Ευαγγέλιο, είναι ανάγκη να μάθει, να πληροφορηθεί, τι λέει ο Θεός, τι αποκαλύπτει ο Θεός, ποιο είναι το θέλημά του και φυσικά όχι μόνο να μάθει, αλλά και να ανταποκριθεί. Έχει ανάγκη να μάθει, τι ο Θεός έκαμε από αγάπη για τον άνθρωπο και τι οφείλει να κάμει ο άνθρωπος, ανταποκρινόμενος στην αγάπη του Θεού. Είναι δε εξόχως τραγικό το γεγονός, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα δεν γνωρίζουν το Ευαγγέλιο, αλλά και δεν θέλουν να μάθουν τι λέει, τι διδάσκει το Ευαγγέλιο, καθ’ ον χρόνον το Ευαγγέλιο αυτό, που άρχισε να κηρύσσεται εκεί στη λίμνη της Γενισαρέτ, συνεχίζει να κηρύττεται επί 20 αιώνες, έχει δε μεταφραστεί σε όλες τις γλώσσες του κόσμου και κυκλοφορεί και γραπτώς και με πολλούς άλλους τρόπους. Το ερώτημα είναι: Άραγε εμείς, που θέλουμε να είμαστε αληθινοί χριστιανοί, έχουμε μελετήσει το Ευαγγέλιο και αγωνιζόμαστε να εφαρμόσουμε, όσα αυτό διδάσκει; Ή μήπως, όταν θα έρθει η ώρα να φύγουμε από αυτό τον κόσμο, διαπιστώσουμε, ότι δεν έχουμε ακούσει το Ευαγγέλιο, ούτε αγωνιστήκαμε ποτέ να φυλάξουμε τις εντολές του Θεού; Στο σημείο αυτό θεωρώ αναγκαίο να επαναλάβω και πάλι ότι δεν μπορούμε να καρποφορήσουμε και να προκόψουμε στην κατά Χριστό ζωή χωρίς την μελέτη και ακρόαση του λόγου του Θεού. Η μελέτη αυτή, όταν συνοδεύεται από ανάλογη συνεχή προσπάθεια εφαρμογής του στην καθημερινή μας ζωή, φέρνει θαυμαστά αποτελέσματα. Όσο αναγκαία είναι η τροφή για το σώμα μας, άλλο τόσο και ακόμη περισσότερο είναι αναγκαίος ο λόγος του Θεού για την ψυχή μας, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, «ουκ επ’ άρτω μόνον ζήσεται άνθρωπος, αλλ’ επί παντί ρήματι εκπορευομένω διά στόματος Θεού» (Ματθ. 4,4). Ο λόγος του Θεού δεν είναι όπως ο κάθε ανθρώπινος λόγος. Ο ανθρώπινος λόγος, όσο ελκυστικός και αν είναι, όση λογοτεχνική, ή ρητορική δύναμη και αν έχει, όσο φιλοσοφικό βάθος και αν διαθέτει, δεν παύει να είναι ανθρώπινος λόγος, ανίκανος να σώσει τον άνθρωπο. Αντίθετα ο λόγος του Θεού, όσο απερίτεχνος και αν είναι, όσο μωρός και αν φαίνεται στα μάτια των ορθολογιστών και αθέων, δεν παύει να είναι λόγος Θεού. Δηλαδή λόγος, που έχει δραστική δύναμη μέσα του. Όταν ο λόγος αυτός βρεί κατάλληλο έδαφος μέσα σε ψυχές που αγαπούν την αλήθεια, που διψούν το φώς της ζωής, εκδηλώνει τη δραστική του δύναμη, διότι είναι φορτισμένος με την ζωοποιό ενέργεια της Θείας Χάριτος. Και επομένως ικανός να μεταδίδει ζωήν αιώνιον στους πνευματικά νεκρούς από την αμαρτία ανθρώπους, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου μας, «τα ρήματα ά εγώ λαλώ υμίν πνεύμα εστίν και ζωή εστίν», (Ιω. 6,63). Τη δραστική αυτή δύναμη, που εμπερικλείει ο λόγος του Θεού, επισημαίνει και απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους επιστολή του. Γράφει: «Ζων γαρ ο λόγος του Θεού και ενεργής και τομώτερος υπέρ πάσαν μάχαιραν δίστομον…», (Εβρ. 4,12). Δηλαδή είναι ζωντανός και δραστικός ο λόγος του Θεού και πιο κοφτερός από κάθε δίκοπο μαχαίρι. Ο ίδιος απόστολος συνιστά στο πνευματικό του τέκνο, τον Τιμόθεο, στην Α΄ προς Τιμόθεον επιστολή του: «ταύτα μελέτα εν τούτοις ίσθι, ίνα σου η προκοπή φανερά ή εν πάσιν». Να μελετάς, του λέγει, αυτά που σου γράφω. Ολόκληρη η ύπαρξή σου να είναι μέσα σ’ αυτά, για να γίνει φανερά σε όλους η προκοπή σου. Ο προφήτης Δαυΐδ, ο οποίος εκ πείρας είχε γευθεί αυτή την πραγματικότητα, παρομοιάζει στον πρώτο ψαλμό του, εκείνον που μελετά τον λόγο του Θεού μέρα και νύχτα, με το δένδρο που έχει φυτευτεί, εκεί που τρέχουν άφθονα νερά και το οποίο θα δώσει τον καρπό του στον κατάλληλο καιρό και τα φύλλα του δεν θα πέσουν, αλλά θα είναι πάντοτε καταπράσινο. «Και έσται ως το ξύλον το πεφυτευμένον παρά τας διεξόδους των υδάτων ό τον καρπόν αυτού δώσει εν καιρώ αυτού και το φύλλον αυτού ουκ απορρυήσεται και πάντα όσα αν ποιεί κατευοδωθήσεται», (Ψαλμ. 1,3). Σε άλλο ψαλμό του, τον 118, λέγει: «ως ηγάπησα τον νόμον σου Κυριε, όλην την ημέραν μελέτη μου εστίν … Ως γλυκέα τω λάρυγγί μου τα λόγιά σου, υπέρ μέλι τω στόματί μου», (97,103). Τόσο πολύ αγάπησα τον νόμο σου Κύριε, ώστε να γίνει εντρύφημά μου όλη την ημέρα. Τα θεία σου λόγια φέρνουν τόση γλυκύτητα στην ψυχή μου, όπως ακριβώς και το μέλι στον λάρυγγά μου. Την αναγκαιότητα αυτή κατενόησαν και συνειδητοποίησαν και οι άγιοι απόστολοι, οι οποίοι μετά την Πεντηκοστή επεδόθησαν σχεδον αποκλειστικά στο κήρυγμα και στη διδασκαλία του λόγου του Θεού, υπακούοντες στην εντολή του Κυρίου, «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη». Όπως μας πληροφορεί ο ευαγγελιστής Λουκάς στις Πράξεις, «πάσαν τε ημέραν εν τω ιερώ και κατ’ οίκον ουκ επαύοντο διδάσκοντες και ευαγγελιζόμενοι Ιησούν τον Χριστόν», (5,42). Δεν έπαυαν κάθε μέρα, δημοσίως και κατ’ ιδίαν, να διδάσκουν το λαό και να ευαγγελίζονται τον Ιησούν. Κατά παρόμοιο τρόπο και ο απόστολος Παύλος, όταν επισκέφθηκε για τελευταία φορά την Τρωάδα, κατά τη σύναξη της Θείας Ευχαριστίας «παρέτεινε τον λόγον μέχρι μεσονυκτίου», δηλαδή συνέχιζε να διδάσκει μέχρι τα μεσάνυκτα, πράγμα που δείχνει, πόσο αναγκαία θεωρούσε τη διδασκαλία του λόγου του Θεού. Από το περιστατικό αυτό, αλλά και από άλλες μαρτυρίες συμπεραίνουμε, ότι ήδη από τα αποστολικά χρόνια το κήρυγμα είχε ενσωματωθεί μέσα στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Έτσι προσφερόταν στους πιστούς ο Χριστός πρώτα μεν ως άσαρκος Λόγος, δηλαδή ως διδασκαλία και κατόπιν ως σαρκωμένος, υπό τα είδη των καθαγιασμένων δώρων. Μετά από όσα παρά πάνω παραθέσαμε, αγαπητοί μου αδελφοί, μπορούμε να αντιληφθούμε, πόσο αναγκαία είναι η μελέτη του λόγου του Θεού για την πνευματική μας καρποφορία και πρόοδο. Ας φροντίσουμε επομένως, να εντάξουμε στο καθημερινό μας πρόγραμμα την εν λόγω μελέτη, χωρίς την οποία είναι αδύνατη η σωτηρία μας. Ας ευχηθούμε στην καινούργια εκκλησιαστική χρονιά, στην οποία εισήλθαμε εδώ και μερικές ημέρες, να επιτύχουμε πλούσια πνευματική καρποφορία και άφθονη την Χάρη του Θεού και τις ευλογίες της Κυρίας Θεοτόκου. Αμήν.