Sıddık Doğan – The Story of a Folk Poet

Dear Professor Sıddık Doğan, welcome. >> Welcome, dear İsmail Can. >> Thank you, professor. You were born in 1955 in the village of Aşağı Nasırlı, Gölbaşı, Adıyaman. You also completed your primary and secondary education in Gölbaşı. Do you still have connections there? Do you still go back and forth between the village and Gölbaşı? >> Yes. Now, I believe this: even if the branches of a tree reach the sky, when you uproot it from the soil, the branches wither. So you need to go back to the place where your childhood passed and nourish yourself, to take that sustenance. That's why I always go. Even if not every year, I definitely go every two years >> and I revisit those mountains, the places I used to roam, and I relive my childhood. I see my relatives, and I come back. That is important to me. >> Yes. What kind of place is Gölbaşı? It's a small place, right? It doesn't have a very large population. It's a small place, but it was really affected by the earthquake. It's not very big, but being by the lake, it's actually a beautiful place. A very beautiful city. It was a beautiful city, but it suffered great damage in the earthquake. >> Mm-hm. >> Because the area is built-up, in places where water filters down from the mountains, and since they didn't build settlements accordingly, it suffered a lot of damage, just like everywhere else. >> Hmm. I understand. Professor, you attended the teachers' college in Gaziantep and then graduated from the Faculty of Education, Mathematics Department, in Diyarbakır. After that, you taught at middle schools and high schools in the Adana region. How many years did you teach in that region? >> I taught for 8 years. Middle school and high school teaching. >> Was it always in Adana? >> I was in Adana. How was the heat? The first year, it was a bit difficult. Then gradually, a person gets used to it. Especially coming from Diyarbakır, where temperatures drop to minus 20 degrees, to Adana, >> of course, >> in the first year in winter, I walked around in a short-sleeved shirt. In the second year, I gradually started wearing a jacket. In the third year, I gradually got used to the climate. People's bodies adapt to it after a while. Yes. >> So there are people who live in the polar regions, in the glaciers. >> Yes. There are also people living in the Arab deserts at 50 degrees. The body gets used to it after a while. >> Exactly, professor. Professor, when did you first encounter the bağlama and music? Do you remember? The first time you picked up the bağlama. >> I got to know the bağlama a bit late. At 13, 13, 14 years old, there was no one playing the bağlama in our area. I was the first one to play in that area, in all those villages. >> Mm >> When I gradually started playing a bit well, now in two houses there's a horse, in the third there's definitely a bağlama, they're pulling it. Also pulling. If it wasn't that widespread, how did you get into this? >> Well, I had a relative, not a relative but a very close friend of my father. He was playing. He lived very far away, but mm-hm. >> He would come once a year or once every two years. Sometimes when he came, he would bring his bağlama. He would play and sing, but he would sing regional things. I got to know it from there, especially after I went to the teachers' high school, I started playing directly there. I got a broken saz, half of the saz was missing. With that, I was breaking it, with a pick, scratching its head and face, and I played. After that, when I went to Diyarbakır, once I got to know the professional players there, it gradually developed. >> Did you receive training, or was it self-taught? >> No, I never received training. I never received any training. Maybe he was luckier. >> Well, you're taking something from everyone. You're taking something from everyone. You start producing something of your own. But >> it's difficult at first, of course, what someone with training would learn in a year, you without training only develop in five years. >> But it went one way or another. >> Mm-hm. >> After that, you also have a TRT Çukurova Radio adventure. You started making programs there. This must have been the first place where you made professional music. >> Well, after I came to Adana, after I came to the inner part of Adana, I started playing bağlama with a choir that was making programs on TRT, the folk choir. After a while, six months later, the professor left. The choir was left to me. I had been writing poetry since childhood. >> Mm >> I was making compilations. Those compilations, from old compilations, you also You know. Come to Pınara so you can't see my collection. >> H >> come from that yayla, my coal-eyed one, from the yayla, well, Adepe and such, with them, when you say Çukurova, well, I entered the exam as a neighborhood candidate. After that I passed. After that I started the programs. H >> they ended together with TRT. After that it continued and went on. I am still, well, an artist of TRT. A regional artist. I make programs whenever I want. >> So there probably weren't many at that time, right? So many people playing and singing, well, of course it wasn't widespread today, I mean. >> Especially after the 80s, well, this Arif Musağlu, Yavuz Topi, Sakarlı, the conversation cassette series, it really was a cultural revolution in Turkey, I think that period needs to be researched. Hmm. >> It made a cultural revolution. I mean, young people who used to carry the bağlama in their hand and walk around feeling ashamed, especially our young girls. After that they started carrying the bağlama on their back and walking down the street with it in their hand >> walking. >> That period was a cultural revolution, especially in the field of folk music. >> After that it became widespread. >> H. Yes. You also took an interest in regional folk songs at an early age. Well, you started playing and singing them. As you said, you yourself also started writing poems at a very early age. >> Why were you so interested in these regional folk songs? Well, first of all, you are born into a region. That region is your, well, your soil, it forms from there. You've been listening to that region since you were a child. You listen to those regions from this person, from that person. That gives you something, well, what is it? It gives you pleasure. It gives you the pleasure of listening, the pleasure of the ear. Well, it's still like that. When you listen to the folk song of that region, you feel like your blood is boiling. Well, in that sense, you are directly born into it. First your family, then your surroundings, then a wider circle. In that sense, naturally, at first they fill your ears. You grow up with them. >> Yes. >> And you do research accordingly. The first compositions you made were generally close to that. Later, gradually, you started moving towards a more original type. >> Yes. Well, you put these regional folk songs in your bag and actually set off for Istanbul. There, well, you went to this TRT >> radio. Well, did you apply? Did they call you? How did it happen? >> First I started programs on Çukurova Radio. After that, they called me for programs in Istanbul. They called me for television programs. Well >> after that it continued. >> Istanbul, Ankara, well, then all these television and radio programs, well, continued. Yes. Let's listen to a folk song from you now. Then we'll continue our conversation. >> Okay. [music] The lyrics and music are mine. This was a folk song in the previous album. Turnalar (Storks). Anyway, whenever we hear the stork thing, something boils up inside a person. >> That's true. >> On the top of the mountain there is the sound of a stork. >> The lyrics and music are mine. [music] >> [music] [music] [music] >> On the top of the mountain [singing] there is the sound of a stork. No one knows what this stork has. Perhaps it has separated from its beloved, it has its grief again. [singing] You cry out with a burning voice, stork. You smoke like smoke like me, my stork. Perhaps it has separated from its beloved, it has its grief [singing] again, you cry out with a burning voice, stork [singing] you smoke like smoke like me, stork >> [music] >> I would twist silver threads onto your hands, I would make you wince. I would grind sherbet for your sweet tongues. I would travel from land to land following after you [singing] again with a burning voice. You cry out [music] my stork, smoke like me. You smoke, my stork, following after you [singing] I would travel from land to land again with a burning voice you cry out [music] my stork, smoke like smoke like me [music] my stork >> [music] >> May snow not fall on the mountains where you land. May a painful place [singing] not touch your wing. May the sun not rise for those who upset you. [singing] Again with a burning voice [murmuring] you cry out, my stork. You smoke like smoke like me, my stork. May the sun not rise for those who upset you, again with a burning voice, cry out, smoke like smoke like me, stork. >> Thank you, teacher, may your heart be healthy. >> Thank you. >> You came to Germany in 1984. Well, here you received 4 years of composition education and then you started teaching at the municipal conservatory. From that day to this day, you are still teaching. Continue. On one hand I am playing and singing. Lullabies, albums, concerts, on the other hand teaching. But I like teaching more. Giving something to children, them creating something. >> I think I met you right around that time. You came in '84. So I first came around '85. I came to your course for a semester but very well now in a moment in a moment I'll give the bağlama >> yes. Very well oh [laughter] because I wasn't a very good student they had kicked me out. The joke of it is but I eee anyway I wasn't a very good musician now I still am not. So in a social setting I play and sing to myself >> that's it. >> How did you struggle coming here, I mean in Turkey, so TRT Çukurova, Radio Television suddenly you just dropped down here. Was there any struggle? The compulsion, they forced me to send me. [laughter] >> Oh of course you came out of necessity. >> Yes. So after September 12th like everyone, like many people, like a democratic person. >> I so there that thing eee especially it started with this. I was a manager in teaching at TÖBDERDERD. >> Hmm. >> On the anniversary of the Kahramanmaraş massacre we called the teachers to a boycott. After that they dismissed all of us from our positions. They put us in prison for two months. >> After that I couldn't return. Other investigations started. I had also been a founding member of a cinema. That southern region. >> H >> from there my investigation. I was writing a column in the Yeni Adana Newspaper, so every day, I mean every week a column. On cultural policy. So on the system. When the investigations started I left and came here. I didn't go for 10, 11 years anyway. >> H >> having come here I said so there's no use crying and moaning here. >> Get education here, develop yourself here. There are opportunities everywhere. After that so here e after that after this education e I started teaching at the school here. It continues. >> So you never stayed idle, as you said, always like this, so you continuously gave saz courses. And also with many orchestras, among them was the Berlin Philharmonic Orchestra. >> You gave concerts in Berlin and many cities in Europe. >> Eee how were these? Were they nice, so like a >> philharmonic orchestra together with your bağlama being part of it. >> Now after this education so our folk songs eee both the folk songs I made and like Allı Turnam, like Kan Çiçekleri, many folk songs, Ötme Bülbül, these folk songs I adapted them for the orchestra. Hmm. >> Eee, later our 100-person orchestra, close to 40-50 people German, the rest bağlamas, choir. So with them eee, we gave quite a few concerts here. We gave a concert for Allı Turnam. Later on, on the day of German reunification, in front of the Reichstag we gave a big concert. [clears throat] >> Film orchestra, my flamenco orchestra, our orchestra. >> This was broadcast live on TDF. Eee, it was broadcast live on ZDF. We went to the Netherlands on behalf of Germany and gave concerts. Quite [clears throat] twice a section of the orchestra went to Turkey, later we went to TRT. In the years '95 '96 eee so that orchestra was continuing. A break came, in between we're doing concerts, but our job, the school principal eee when he went as a professor at the University of Vienna >> Hmm hmm. >> eee it slowed down a bit but we started again slowly. >> Yes. >> That's a great pleasure of course. Being together with Germans. That orchestra, eee, the violins, the double bass, the piano, the bağlamas coming together, that >> is a very beautiful atmosphere. >> An extraordinary thing. >> So especially our bağlama, this western, so instruments together and so being part of such an orchestra >> is a proud thing. >> So we need to step outside our own shell. We need to tell. So a society, just eee eee just by passing through sevens, with trade, it doesn't work. When you find something better elsewhere you go there, you leave, when you find something more profitable. But culture is not like that. Eee, when you get to know a person culturally you respect them. Cultural, friendships connected through culture, those are lasting. That's why eee, in this sense it's also important. We're here, for you too, so you're doing theater. First of all, as a person, our duty to ourselves. Second, to the society we live in here our duty. Thirdly, we are on display in Turkey. We have a duty towards the people of the country we are in. In this sense, it is very important for this kind of work to reach those people. Well, if everyone were to make a friend like this, there would be millions of friends, and that would change our quarter. >> Yes. So what you said in that sense is very true. So, for example, in Germany and in Europe, the community, the society, and that we are not just about döner, that we also have a culture, an art, and that they see that something can be done together with these people is a valuable thing. Of course, when they get to know it, they respect you. >> So after that, you also build a bond. You build an emotional bond. Not a stomach bond, an emotional bond. Friendships built at that level become lasting. >> Very well. How many students have you had so far? >> [laughter] >> I don't know. About 1500, 2000. About 1500, 2000, I suppose. Quite a lot, really quite a lot. I suppose so. People, also, children who receive music education are not just developing themselves. They develop their family, they develop their surroundings. After that, well, they develop their friendships, they create a world for themselves. In that sense, it is very important. You observe that when children come, after 35 years they are a completely different personality. So, like growing a tree, first you look, the leaves come out slowly of the plant. After that, you look and you see its fruit. So, a person is like that too. In that sense, it is important, that is, to leave beautiful things behind us is important. So, as a person, as a culture worker, you are doing theater with people for years. The person who comes to the theater is one thing. They are even more different when they leave. >> Very well. >> They are leaving with something. >> Definitely so. Yes. So, do you believe that music changes people like this? So, especially when young people come to you, will you also change them in terms of character? You look at many different students, while sitting next to someone they are kicking the person next to them, doing who knows what, coming. After 3, 5 months, you look and they have become so polite, so refined. Because in the folk songs, in the music, you cannot find any badness, any hostility. You cannot find brute force. What is always there? There is love, there is respect. There is emotional education. It is not possible for them to behave badly. So, never, as I said, none of my students, at the beginning when they come, they come kicking, fighting. After that, they leave by greeting each other. How beautiful. A very beautiful thing. >> Yes >> my teacher, you have also been at TED1 for many years, well, exactly, I suppose 15 years, Türkü Pınarı, 20 years, 15 years >> was it? Exactly. You did it for many long years. A program called Türkü Pınarı, well, you ran it. >> At that time, of course, discretion was important. Because the other Turkish channels were not here. And actually, the Turks here, above a certain percentage, could hear news, could listen to music programs. We also listened to them with great pleasure. [singing] Come down, gazelle [singing] go to the land of the hunters, go, gazelle. Go [music] to the mountains [music] come down [singing] gazelle, to the land of your salıms [singing] go, gazelle, go [music] >> how was that adventure of yours, how was it, when you look back, was it beautiful, was it good? Beautiful, a very important duty here. First, to address our people, well, in their own language, to address them with music. Second, >> well, the young artists here, the orchestras here, expressing themselves, and after we switched to satellite, it was also quite watched. Because it was a channel broadcasting from abroad in Turkey. In Turkey, there was also that buzz, but after a while it could not continue. It was sacrificed to the advertising market. After that, but it took on a very important duty in that period. Well, it took on a very important duty. For the people here, especially for them to hold on to their own culture, for their language, well, to develop, for our young people growing up here, well, for our musicians to express themselves, it took on a very important duty in that period. >> Yes. You also have many of your own compositions, your compositions. Many famous artists also have your compositions, your compositions in their albums they performed them. >> What kind of feeling is it when you write, when you compose a piece and someone else performs it >> does a stranger leave an effect or is it >> very much another extraordinary feeling, I mean. Now, eee, now you said that my boy is doing this technique, you said. >> You're raising him, you see him doing his work. When you see him doing his work >> you're happy. That's a different thing. Compositions are like that too, like a person's child. First you do that thing, you take it, you raise it, then you send it into society. When you see it doing beautiful things there, that makes you happy. >> Well, compositions are like that too. A composition is like the children of artists. >> Which are your most listened-to folk songs? Do you know a few by name? >> Çoban Yıldızı (Shepherd's Star). That also became a series music. It became a series music on Fox TV. Then Acı Ölüm (Bitter Death), Genç Ölüm (Young Death), which Musa Hoca performed. Many artists also performed Çoban Yıldızı. These are from the first compositions, from the first collections, the song that came to Pınara, the song that came from the Yayık, they were performed by many artists. Later, eee, listen, turnalar eğmeli yar yar ben sana eş olam (Listen, cranes should bow, dear, dear, I cannot be your companion). This one too, Aynur and others, many, so many >> actually, when I count them, I realize how much we actually listen to these folk songs. Now, eee, but when people listen, of course they don't know that the master of the craft, the creator, [clears throat] is you. >> I mean, many people, I'm like that too, for example, when I listen, I don't really look into it. I say, whose folk song is this, what is it. I say, what a beautiful folk song, I sing it, I listen to it. It's usually like that. But there's a master like you behind this, and these folk songs are really very well-known, very frequently sung folk songs, I mean. >> Yes. Güler performed it. Well, Musa Hoca perfor

Sevgili Sıddık Doğan hocam hoş geldiniz. >> Hoş bulduk sevgili İsmail Can. >> Eyvallah hocam 1955 yılında Adıyaman'ın Gölbaşı Aşağı Nasırlı köyünde doğdunuz. İlk ve ortaokul eğitiminiz de >> yine Gölbaşı'nda yaptınız. Nasıl orayla ilişkileriniz var mı? Halen gidip geliyor musunuz köyle, gölbaşıyla? >> Evet. Şimdi ben şuna inanıyorum. Bir ağacın dalları göğe de değse toprağın da kökünde kopardığın zaman dallar kuruyor. Onun için oradan gidip o çocukluğunun geçtiği yerde beslen o gıdayı almak lazım. Onun için gidiyorum hep. Her yıl olmasa da mutlaka 2 yıla bir >> gidip o dağları, gezdiğim yerleri, o çocukluğumu tekrar yaşıyorum. Akrabaları görüyorum, geliyorum. O önemli benim için. >> Evet. Gölbaşı nasıl bir yer? Küçük bir yer herhalde değil mi? Çok büyük az nüfus yok. küçük bir yer ama depremde iyice şey oldu. Çok büyük değil ama yol göl kenarı olması eee aslında güzel bir yer. Çok güzel bir şehir. Güzel bir şehirdi ama çok depremde çok büyük zanar gördü. >> Hı hı. >> Or çünkü yeri yığma yer eee dağlardan süzülen yerlerde on işte ona göre yerleşim yapmadıkları için her tarafta olduğu gibi eee çok zarar gördü. >> Hım. Anladım. Hocam siz e Gaziantep'te öğretmen okuluna gittiniz ve daha sonra da Diyarbakır'da e ise Eğitim Enstitüsü Matematik bölümünde mezun oldunuz. Ardından da Adana bölgesinde ortaokul ve liselerde öğretmenlik yaptınız. Kaç sene yaptınız öğretmenlik o bölgede? >> 8 yıl yaptım. Ortaokul Ortaokul lise öğretmenliği. >> Hep Adana mıydı? >> Adana'dayım. H nasıl sıcağı bol muydu? ilk yıl e şey yapıyor. Biraz zor geliyor. Ondan sonra yavaş yavaş alışıyor insan. Hele hele Diyarbakır'da -20 derecelerden Adana'ya gelince >> tabii >> ilk yıl kışın ben kısa gömlekli şeyde kısa kollu gömlekte dolaştım. İkinci yavaş yavaş ceket giydim. Üçüncü yıl yavaş yavaş iklime alışıyor. Öyle insanlar bir süre sonra da vücut ona göre şekilleniyor. Evet. >> Yani kutuplarda, buzullarda yaşayan insanlar da var. >> Evet. 50 derecede Arap çöllerinde yaşayanlar da var işte. Alışıyor bir süre sonra vücut. >> Aynen öyle hocam. Hocam peki bağlamayla ve müzikle ne zaman tanıştınız? Hatırlıyor musunuz? İlk böyle bağlamayı ele aldığınız elinize aldığınız zaman. >> Ben bağlamayla biraz geç tanıştım. 13 13 14 yaşında bizim çevrede yoktu bağlama çalan. İlk çalan benim o çevrede o tüm o köylerde. >> H >> ben yavaş yavaş biraz iyi çalmaya başlayınca şimdi iki eve atla üçüncü de bağlama var mutlaka çekiyorlar. Bir de çek. Öyle yaygın değilse siz nasıl başladınız bu işe? >> Ya benim bir tane akraba akraba değil de babamın çok arkadaşı vardı. O çalıyordu. O çok uzakta oturuyordu ama Hı hı. >> O yılda bir kere veya 2ü yılda bir kere gelirdi. Bazen gelirken bağlamasını da getirirdi. Çalardı söylerdi o ama yöresel şeyler söylerdi. Oradan tanıyorum şeyde özellikle öğretmen lisesi gittikten sonra orada direkt çalmaya başladım. Aldım böyle kırık bir sazl böyle yarısı yok sazın. onunla bozun kalkortla kafasını gözünü yara yara e çaldım. Daha sonra Diyarbakır'a gittikten sonra artık orada profesyonel çalanlarla eee tanışınca yavaş yavaş gelişti. >> Eğitimle aldınız mı yoksa size böyle kendi kendinizden? >> Yok eğitim almadım hiç. Hiç eğitim almadım yani. Belki o daha şanslı. >> Eee herkesten bir şeyler alıyorsun. Herkesten bir şeyler alıyorsun. Kendine göre bir şey üretmeye başlıyorsun. Son >> ama zor oluyor ilk başta tabii başka eğitim alanın eee bir yılda öğreneceğin sen de eğitimsiz 5 yılda ancak gelişiyorsun >> ama öyle ya da böyle gitti. >> Hı hı. >> Daha sonra da bir TRT Çukurova Radyosu serüveniniz var. Orada program yapmaya başlamışsınız. Burası herhalde ilk profesyonel müzik yaptığınız yer olması gerekiyor. >> İşte Adana'ya geldikten sonra Adana'nın içine geldikten sonra eee TRT'de program yapan bir koroyla halkı korosuyla bağlama çalmaya başladım. Bir süre sonra da 6 ay sonra eee işte hoca gitti. Koro benim üzerime kaldı. Ben şeyden beri çok çocukluktan beri şiir yazıyordum. >> H >> eee derlemeler yapıyordum. O derlemeler eski derlemelerden sen de biliyorsun. Pınara'a gel ki göremüsü benim derleme. >> H >> o yayladan gel kömür gözlüğüm yayladan işte o Adepe falan onlarla beraber Çukurova diyosuna, e mahalle sanç olarak sınava girdim. Ondan sonra kazandım. Ondan sonra programlara başladım. H >> bitti onlar TRTile beraber. Ondan sonra devam etti gitti. Halen öyle TRT'nin eee sanatçısıyım. Bölge sanatçısı. İstediğim zaman program yapıyorum. >> O zaman herhalde çok yoktu değil mi? Öyle çalıp söyleyen çok yay bugünkü tabii yaygın değildi yani. >> Yayın özellikle 80'lerden sonra yani şunu Arif Musağlu, Yavuz Topi Sakarlı muhabbet kasetleri serisi gerçekten Türkiye'de bir kültür devrimi yani o dönemin araştırılması lazım bence. Hı. >> Bir kültür devrimi yaptı. Yani böyle bağlamayı eline alıp utanarak gezen gençler, özellikle genç kızlarımız. Ondan sonra bağlamayı sırtına alıp elinde yürüyerek caddede >> yürümeye başladılar. >> O dönem bir kültür devrimi yani özellikle halk müziği dalında. >> Ondan sonra yaygınlaştı. >> H. Evet. Siz erken yaşta da yöresel türkülere merak saldınız. Eee bunları çalıp söylemeye başladınız. Zaten dediğiniz gibi kendiniz de eee çok erken yaştan şiirler yazmaya başladınız. >> Neden böyle yöresel eee türküler bu kadar ilgi duyuyordunuz? Ya ilk başta bir yörenin içine doğuyorsun. O yöre senin eee şeyin toprağın oradan oluşuyor. O yö çocuktan beri dinliyorsun. O yöreleri ondan dinliyorsun, bundan dinliyorsun. O sana bir şey eee nedir o? Zevk kazandırıyor. Dinleme zevki, kulak zevki kazandırıyor. Eee halen de öyle. O yörenin türküsünü dinlediğinde kendin böyle kanın kaynıyor. Eee, o anlamda direkt onun içine doğuyorsun. Önce ailenin, sonra çevrenin, sonra daha geniş çevrenin. O anlamda doğal olarak ilk başta onlar kulağına doluyor. Onunla yetişiyorsun. >> Evet. >> E ona göre araştırma yapıyorsun. İlk yaptığın bestel de genellikle ona yakındı. Daha sonra giderek biraz daha özgün türe doğru yürümeye gitmeye başladı. >> Evet. Ya bu yöresel Türkleri heybize koydunuz ve aslında İstanbul'un yolunu tuttunuz. Orada işte bu TRT >> radyosuna gittiniz. Eee siz mi müracaat ettiniz? Onlar mı çağırdılar? Nasıl oldu? >> Önce Çukura Radyosunda ben programlara başladım. Daha sonra da İstanbul'da programlara çağırdılar. Televizyon programlarında çağırdılar. Eee >> ondan sonra devam etti. >> İstanbul, Ankara işte daha sonra bütün bu televizyon, radyo programları eee devam etti. Evet. O zaman bir türkü sizden dinleyelim. Sonra sohbetimize devam edelim. >> Tamam. [müzik] Sözün müziği bana ait. Bu bundan önceki albümde bir türküydü. Turnalar. Zaten ne zaman turna şeyini duysak böyle bir insanın içinde bir şeyler kaynayıp geliyor. >> Doğrudur. >> Uc Dağ başında turna sesi var. >> Sözü müziği bana ait. [müzik] >> [müzik] [müzik] [müzik] >> Ucağ Başında [şarkı söyleme] turna sesi var. Kimse bilmez bu turnanın nesi var. Belki yardan ayrılmıştır yası var yine. [şarkı söyleme] Yanık yanık ötersin turlan. Benim gibi duman tütersin turnam. Belki yardan ayrılmıştır yası var [şarkı söyleme] yine yanık yanık ötersin turlan [şarkı söyleme] benim gibi duman tütersin turlan >> [müzik] >> Sırma teller ellerine incit dizeyim. Tatlı dillerine şerbet ezeyim. Ardın sıra diyar diyar gezeyim [şarkı söyleme] yine yanık yanık. Ösin [müzik] turnam benim gibi duman. Tüttersin turnam ardı sıra [şarkı söyleme] diyar diyar gezeyim yine yanık yanık ötesin [müzik] turnam benim gibi duman tütersin [müzik] turnam >> [müzik] >> Konduğun dağlara karlar yağmasın. Kanadına acı yer [şarkı söyleme] değmesin. Seni üzenlere güneş doğmasın. [şarkı söyleme] Yine yanık yanık [homurdanır] ötersin turnam. Benim gibi duman tütersin turnam. Seni üzenlere güneş doğmasın yine yanık yanık öt benim gibi duman tütersin turlan. >> Eyvallah hocam yüreğinize sağlık. >> Sağ ol. >> 1984 yılında Almanya'ya geldiniz. Eee, burada 4 yıl bestekarlık eğitimi aldınız ve ardından da belediye konservatuvarında öğretmenliğe başladınız. O gün, bugündür öğretmenlik halen yapıyorsunuz. Devam edin. Bir taraftan çalıp söylüyorum. Berçeler, albümler, konserler, bir taraftan öğretmenlik. Ama öğretmenliği daha çok seviyorum. Çocuklara bir şeyler vermek, onlar bir şeyler yaratmak. >> Ben de sizinle tam o zamanlar tanışmıştım yanılmıyorsam. Siz 84 geldiniz. İşte 85'te falan ilk gelmiştim. Sizin kursunuza bir dönem geldim ama çok iyi şimdi birazdan birazdan bağlamayı vereceğim >> ya. Çok ya aman [kahkaha] çok iyi öğrenci olmadığım için beni kovmuştunuz. İşin esprisi ama ben eee zaten çok iyi sazcı değildim şimdi halen değilim. Yani muhabbet ortamında kendi kendime çalıp söylüyorum >> o kadar. >> Nasıl buraya gelirken zorlandınız mı yani Türkiye'de işte TRT Çukurova, Radyo Televizyon birden pat diye düştünüz buraya. Bir zorlanma oldu mu? zorlama orası beni zorla yolladı. [kahkaha] >> Ha tabii siz mecburiyetten geldiniz de. >> Evet. Yani öyle 12 Eylü'den sonra herkes gibi birçok insan gibi, demokrat insan gibi. >> Ben işte orada şey eee özellikle şununla başladı. Ben öğretmenlikte TÖBDERDERD'de yöneticiydim. >> Hım. >> Bu Kahramanmaraş katliamının yıldönümünde biz boykota çağırdık öğretmenleri. Ondan sonra da hepimizi görevden aldılar. Ik ay hapis yatırdılar. >> Ondan sonra geri ben dönemedim. Başka soruşturmalar başladı. Bir de sinema tek kuruculuğunu yapmıştım. O güney bölgesi. >> H >> oradan soruşum. Benim Yeni Adana Gazetesi'e işte her gün yani her hafta köşe yazısı yazıyordum. Kültür politikası üzerine. İşte sistem üzerine. Soruşturmalar başlayınca ben çıktım geldim buraya. Ben 10 11 yıl gitmedim zaten. >> H >> buraya gelmişken dedim yani burada ağlayıp sızlamanın bir faydası yok. >> Burada eğitim al burada kendini geliştir. Her yerde imkan var. Ondan sonra işte burada e şeyden sonra bu eğitimden sonra e buradaki okulda öğretmenliğe başladım. Devam ediyor. >> Yani zaten hiç boş kalmadınız dediğiniz gibi hep böyle işte saz kursu sürekli verdiniz. Bir de birçok orkestrayla bunların içerisinde Berlin Filarmoni orkestrası da vardı. >> Berlin'de ve Avrupa'nın birçok şehrinde konserler verdiniz. >> Eee bunlar nasıl? Güzel miydi yani öyle bir >> filarmoni orkestrasıyla beraber bağlamanızda yer almanız. >> Şimdi bu eğitimden sonra işte bizim türküleri eee benim hem benim yaptığım türküleri hem allı turnağım gibi, kan çiçekleri gibi birçok türküleri, ötme bülbül bu türküleri ben orkestraya uyarladım. Hı. >> Eee, daha sonra bizim 100 kişilik orkestra 4050 kişiye yakın Alman gerisi bağlamalar koro. İşte onlarla eee, yap burada epeyce konserler verdik. Allı Turnuna bir konser verdik. Daha sonra ki Almanya'nın birleşmesinde birleşme gününde Raysak'ın önünde büyük bir konser verdik. [boğazını temizler] >> Film orkestrası, benim flamman orkestası bizim orkestra. >> Bu TDF'te canlı yayınlandı. Eee, Zattay'da canlı yayınlandı. Hollanda'da Almanya adına gidip konserler verdik. Bayağı [boğazını temizler] iki kere orkestranın bir bölümü Türkiye'ye daha sonra TRT'ye gittik. 95 96 yıllarında eee öyle o orkestra devam ediyorsun. Bir alü çıkardı arada bir konserler yapıyoruz da bizim iş okul müdürü eee Viyana Üniversitesi'de profesör olarak gidince >> Hı hı. >> eee biraz yavaşladı ama yeniden yavaş yavaş başladık. >> Evet. >> O büyük bir zevk tabii. Almanlarla birlikte olmak. O orkestranın, eee, kemanların, kontrab piyanonun bağlamalarla birleşmesi onun >> çok güzel bir atmosfer. >> Olağanüstü bir şey ya. >> Yani özellik ki bağlamamızı bu batı işte instrumentlerle beraber falan böyle bir orkestranın içerisinde yer alması >> gurur verici bir şey. >> İşte kendi kabuğumuzun dışına çıkmamız gerekiyor. Anlatmamız gerekiyor. Bir yani toplum sadece eee eee sadece yedilere geçirerek ticaretle olmaz. başka yerde daha iyisini bulunca oraya gider, bırakır daha karlısını bulunca. Ama kültür öyle değil. Eee, bir insanın kültürel yönlü tanıdığın zaman saygı duyuyorsun. Kültürel, kültürle bağlanan dostluklar o kalıcıdır. Onun için eee, bu anlamda da önemli. Biz burada senin için de öyle tiyatro yapıyorsun. Hem birincisi insan olarak kendimize karşı görevimiz. İkincisi burada içinde yaşadığımız topluma karşı görevimiz. Üçüncüsü biz Türkiye'nin vitrindeyiz. bulunduğumuz ülkenin insanlarına karşı görevimiz var. Bu anlamda çok önemli bu tür çalışmaların o insanlara ulaşması. Eee, yani herkes böyle bir dost edinse milyonlarca dost olur ki bu da çeyremizi değiştirir. >> Evet. Yani özellikle şey anlamda dediğiniz çok doğru. Yani işte bir Almanya ve Avrupa'daki işte topluluğun toplumun e bizim sadece işte dönerden ibaret olmadığımızı yani bir kültürümüzün, sanatımızın da olduğunu ve bu insanlarla işte beraber bir şeyler yapılabileceğini görmeleri değerli bir şey. Tabii onu tanıdığı zaman sana saygı duyuyor. >> Yani o ondan sonra da bir bağ kuruyorsun. Duygusal bağ kuruyorsun. Midesel değil duygusal bağ kuruyorsun. O düzeyde kurulan dostluklar kalıcı oluyor. >> Eyvallah. Kaç tane öğrenciniz oldu şimdiye kadar? >> [kahkaha] >> Bilmiyorum. Bir 1500 2000 Bir 1500 2000 olmuştur yani. Bayağı gerçekten bayağı oldu yani. Olmuştur öyle. İnsanlar bir de şöyle müzik eğitimi alan çocuklar sadece kendini geliştirmiyor. Ailesini geliştiriyor, çevresini geliştiriyor. Ondan sonra eee dostlukları geliştiriyor, kendine göre dünya yaratıyor. O anlamda çok önemli. Ben çocukların geldiğinde bambaşka 35 sene sonra başka kişilik olduğunu gözlemliyorsun. Öyle yani bir ağacı yetiştirir gibi önce bakıyorsun yapraklar çıkıyor yavaş yavaş fitanın. Ondan sonra bakıyorsun meyvesini görüyorsun. O işte insan da öyle. O anlamda önemli yani arkamızda güzel şeyler bırakarak gitmek önemli. Yani insan olarak kültür çalışan olarak senin içinde yıllı insanlarla tiyatro yapıyorsun. Sadece gelen tiyatroya gelen insan başkadır. Giderken daha başkadır. >> Eyvallah. >> Bir şeyler alarak gidiyor çünkü. >> Kesin öyledir. Evet. Peki müziğin böyle insanları değiştirdiğine inanıyor musunuz? Yani özellikle gençler size geldiği zaman karakter olarak karakter olarak da değiştireceğ musun? Bambaşka başka böyle birçok öğrenci bakıyorsun yanda otururken yandakini tekmeliyor bilmem ne yapıyor geliyor. 3 be ay sonra bir bakıyorsun o kadar kibarlaşıyor o kadar efendileşiyor. Çünkü türkülerin müziğin içerisinde hiçbir kötü düşmanlık bulamazsınız. Kaba kuvvet bulamazsınız. Hep ne var? Sevgi var, saygı var. Duygusal olarak eğitim var. onun kötü davranması mümkün değil. Yani hiç şimdiye kadar hiçbir öğrencim dediğim gibi ilk başta gelirken tekmeleyerek tekmeleşerek geliyorlar. Ondan sonra selamlaşarak ayrılıyorlar. Ne güzel. Çok güzel bir şey. >> Evet >> hocam siz uzun yıllar da TED1'de eee tam olarak herhalde 15 yıl boyunca Türkü Pınarı 20 yıl 15 yıl >> oldu mu? Aynen. Çok uzun yıllar yaptınız. Türkü Pınarı adında bir program eee yürüttünüz. >> O zaman tabii tedebir önemliydi. Çünkü diğer Türkiye kanalları burada yoktu. E aslında buradaki Türkiyeliler işte bir oranın üzerinde haber şey yap dinleyebiliyor. Müzik programları dinleyebiliyordu. Biz de çok severek dinliyorduk. [şarkı söyleme] İnme ceylanın [şarkı söyleme] avcıların yurduna var git ceylan. Vargi [müzik] dağlara [müzik] inme [şarkı söyleme] ceylan salımların yurduna [şarkı söyleme] var git ceylan var git da [müzik] >> nasıl oldu o maceranız nasıldı bu geriye dönüp baktığınızda güzel miydi iyi miydi Güzel, çok önemli bir görev burada. Birincisi insanlarımıza eee kendi dilinde hitap etmek, müzik hitap etmek. İkincisi >> e buradaki eee genç sanatçıların, buradaki orkestraların kendilerini ifade etmesi daha sonra uyduya geçtikten sonra da oldukça izleniyordu. Türkiye'de çünkü yurt dışında yayın yapan bir kanalı. Türkiye'de de o revaş vardı ama bir süre sonra gidemedi. Reklam piyasasını şeyine kurban gitti. Ondan sonra ama çok önemli bir görev üstlendi o dönem. Eee, çok önemli bir görev üstlendi. Buradaki insanların özellikle kendi kültürlerini tutması, dillerinin eee, gelişmesi açısından buradaki yetişen gençlerimiz eee, müzisyenlerimizin kendilerini ifade etmesi açısından çok önemli bir görev üstlendi oam. >> Evet. Sizin de birçok da besteniz besteniz de var. Birçok ünlü sanatçı da sizin bu bestelerinizi, bestelerinizi albümlerinde seslendirdiler. >> Nasıl bir duygu böyle yazdığınız, oluşturduğunuz bir besteği başkasında duymak >> bir yabancı bir efekt mi bırakıyor yoksa >> çok yani başka bir olağanüstü bir du yani. Şimdi eee şimdi sen dedin ya benim oğlan bu tekniği yapıyor dedin ya. >> Yetiştiriyorsun onun iş yaptığını görüyorsun. iş yaptığını görünce >> mutlu oluyorsun. O başka bir şey besteler de öyle insanların çocuğu gibi. Önce sen şey yapıyorsun işte alıyorsun, büyütüyorsun sonra yolluyorsun toplumun içine. Orada güzel şeyler yaptığını görünce o seni mutlu ediyor. >> Ya besteler de öyle. Beste insan sanatçıların çocukları gibi. >> En çok okunan türküleriniz hangiler? Böyle isim olarak bildiğiniz var mı birkaç tane? >> Çoban Yıldızı. O bir dizi müziği de oldu. Fox TV'de dizi müziği oldu. D sonra Acı Ölüm, Genç Ölüm Musa Hoca'nın okuduğu Çoban Yıldız'ın birçok sanatçı da okudu. Bu ilk bestelerden işte ilk şey derlemelerden Pınara'a gelen türküsü işte Yayadan gelm türküsü onlar çok sanatçı tarafından okundu. Daha sonra eee dinleyin turnalar eğmeli yar yar ben sana eş olam. Bu da çok sana Aynurdan falan birçok sana çok böyle çok sayıda >> aslında sayınca ne kadar aslında bu türküleri çok dinlediğimizin farkına varıyorum böyle. Şimdi eee ama insanlar dinlerken tabii asıl işin ustasının, yaratıcısının [boğazını temizler] siz olduğunu bilmiyorlar. >> Yani çok insan ben de öyle mesela dinlediğim zaman çok da falan araştırmam. Bu türkü kimindir, neyindir derim. A ne güzel türkü derim, söylerim, dinlerim. Genelde öyle olur. Ama işte sizin gibi bir usta yatıyor bunun arkasında ki bu türküler gerçekten çok bilinen, çok söylenen türküler yani. >> Evet. Güler söyledi. Şey işte Musa hoca söyledi. Özlem Özdil, Aynur Doğan yani birçok sanatçı seslendirdi türkülerimi. Yani onun için >> çok güzel >> yani o bu mutlu ediyor tabii. >> Bir taraftan da şey şimdi >> sadece insanlar hep anlattım ya türküyü dinlerken o türküyle bir mesaj veriyorsun. Ayrılığı anlatıyorsun. Ayrılığın acısını tatmayan insan sevdayı anlatıyorsun. Sevdanın içini yakmayan bir insan olmaz zaten. >> O da makinedir. Ayrılığın acısını insan yaşıyorsa, tadıyorsa, eee, onu yaşıyorsan, o duyguyu yaşıyorsan içinde bir insan yatıyor demektir. O anlamda da önemli. Yani insanlar zaten türkü insanların sorunları hep ortak. Nedir? 10.000 sene önce de öyleydi. Şimdi de böyle yiyecek, içecek, sevdiğiyle, sevdiği insanla da birlikte olacak. Ayrılığını da veya birisi öldüğünde üzülecek. Bu bu hepsi bu hayat bu kadar aslında. >> Evet. Herkesin ortak duyguları. Ondan bir türkü yazdığın zaman insanlar işte bu benim içindir gibi sarılıyor. >> Tabii herkes yani dediğiniz gibi benzeri duygular yaşadığı için herkes >> kendisi yazmış, kendisi söylemiş gibi etkileniyor orada. Hı >> sizin bağlama eğitimi dersleriniz devam ediyor. Nerede yapıyorsunuz? Bir de herhalde Oğan'la beraber yapıyorsunuz. Ozan oğlumla beraber yapıyoruz. eee Vedding'de muzik şöyle wedding yani muzik şöyle mite >> şimdi önce wedding'ti sonra mite oldu. >> Hı. >> Muzik şöyle mite. E işte bir sanatçının bir bestekarın adını verdiler aslında. Mite deyince de eee geçiyor. >> Fanny Hzel diye. >> Orada devam ediyor kurslar. Ama daha çok yavaş yavaş giderek Ozan'a eee devrediyorum. Hem Türkiye'de yeni son geçen bir ay önce yeni klip çıktı. H >> eee ellerim hüzün tarlası diye tavsiye ederim. Biraz özgün tipte ondan önce başka klipler çıktı. Şimdi bekliyorsa da daha çok Türkiye'deki kiş ağırlık vermeye çalışıyorum. >> Evet. Ozan burada. Siz orada. >> Ben ben yine burada da arada bir gidip gidip geliyorum. İşte oradaki işler bütmem [boğazını temizler] lazım. >> Kaç tane albümünüz çıktı şimdiye kadar? Bayağı bir albüm yapmışsınız >> ya. İlk başta o işte Yarmana Eşolamda onunla başladık. Daha sonra eee Eğmeli yer çoban yıldızı dinleyin turnular. Sonra yıldızlar döküldüğü yere böyle profesyonel geniş anlamda dağıtılar. Dağıtılan albümler onlar oldu. Şimdi artık fazla albüm yapılmıyor. Tek tek şey yapılıyor. İşte >> klip çekiliyor. Elinde bir malzeme yok. YouTube'da YouTube kapansa