The lion's skin fell and the donkey's bray was heard

The lion's skin fell and the donkey's bray was heard Ethics and the Modern Human 20.10.2026 Apostolos Nikolaïdis, Honorary Professor of the University of Athens, President of the Institute "Saint Maximus the Confessor" The desire of some to deliberately appear different from what they actually are constitutes a time-honored habit, which Aesop could not overlook, if we take into account one of his related fables, in which once again a donkey takes center stage, one that decided to appear as a lion. The fable, in paraphrase, reads as follows: Once upon a time there was a donkey. "I must do something too so that they notice me," he kept saying and repeating. One day, while he found himself in the forest, he saw a lion's skin on the ground. This is it, the donkey thought with joy. I have finally found my fortune. Out with the melancholy. "Now I will become beautiful too, and everyone will give me importance and will consider me a great one." So he immediately puts on the lion's skin, and there he is now transformed into a beautiful and large lion. Who would have imagined that a donkey was hidden inside the hide! He now runs through the forest, chases the animals, frightens them, and they take to their heels, because they had never seen a larger and wilder lion before. Only a fox confronted him and did not move from her position. The fake lion stopped, looked at her angrily, brayed like a donkey and said to her: "I will eat you! Are you not afraid of me?" "Why should I be afraid of you?" the fox says to him quietly. "Do you think I did not understand from your voice who you are? You are not a lion, you are a donkey. And a donkey can never eat a fox." A fable indeed, but a treasure of meanings. We record a few of them: - The motives for the external transformation of someone are numerous. a) to conceal his true character, b) to display abilities he does not have, c) to overcome feelings of inferiority by seeking strength, independence, or a leadership presence, d) to cover natural weaknesses in dealing with inherent problems, e) to distance psychological insecurities, f) to provoke and attract attention when others ignore him, g) to identify with and embody ideas and models that he adores but is unable to imitate in practice, h) to express aspects of his identity that are not apparent and that he does not dare to do in practice, i) to perform actions he would not dare to do in normal circumstances, as happens mainly in mass carnival and masquerade events. - The "lionhood" is not an end in itself, which is why it is not ethically evaluated, but a means, and indeed an unethical means due to the way it is used, between unethical motives and an unethical purpose, since it offends the truth and is used for the deception, pretense, and misdirection of others. - The endeavor is doomed to failure for the following reasons: Appearance does not change essence, the seeming is not identical with the being. Through pretense one does not acquire qualities that by nature and by the cultivation of his character he cannot have. The genuine and authentic does not need pretense to show his worth, because this is evident in itself. The lion, for example, does not need to do and prove that he is a lion, since he is one. This means that pretense in itself betrays the motive of deception. Pretense does not ensure permanence but has an expiration date. Sooner or later the "lionhood" will fall and the donkey will be revealed. Thus one may deceive some, but soon the reality will be revealed. The revelation does not always come from others but from oneself, as exactly happened in the fable. One is mainly betrayed by his speech, which, no matter how much effort is made at self-control, becomes declarative of the truth, since contradictions are difficult to avoid. Speech that has as its background the way we think and as its field of unfolding the way we behave. More revealing of the truth is the boasting, which aims at creating impressions, because one easily discerns the crisis of values, the insecurity, and above all the inadequacy. Thus some uneducated people, who pass themselves off as great through the boasting they display, are exposed by their own garrulousness. Indeed, this is one of the few times that garrulousness is charged positively and functions as a means for a good purpose. When someone talks too much, and especially ostentatiously, inevitably words will slip out that unmask and reveal what is truly hidden beneath the "lion's skin." The role of the fox is also significant in the revelation of the truth. It is not carried away by what it hears nor by superficial observations, but it investigates and reaches a diagnosis, exposing the deception. Those who today assume the role of the fox are the philosophers, the psychologists, the sociologists, but above all the theologians, with their deep and comprehensive anthropological knowledge, having as their starting point the creation of man in the image of God, an image that was darkened after the sin, when the "lion's skin" was invented, which in its original form was identical to the fig leaf. The myth of Aesop has timeless value and is highly topical, because it marks the dominant role of the virtual reality, through which power, glory, and charm are projected. The role of social media networks is significant in our days in the deliberate and scientifically grounded distortion of reality, the methodical construction of an image with a fragmentary presentation of only those elements that show someone as successful, beautiful, strong, and happy. This is the digital projection of a virtual identity, a digital mask, with a spurious prestige, based on a contrived appearance, an artful projection of wealth, titles, and political or social positions, with the aim of the best possible management of impressions, so that the desired outcome may come, namely sometimes admiration and social acceptance and sometimes the deception of persons who are content with the image and renounce the necessary tool for our time, critical thinking. The substantial ethical issue at hand is not that someone takes care of his appearance and his public image, but that he uses the image as a substitute.

Έπεσε η λεοντή και ακούστηκε η γαϊδουροφωνή Ηθική και Σύγχρονος Άνθρωπος 20.10.2026 Απόστολος Νικολαΐδης, Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός» Η επιθυμία κάποιων να δείχνουν σκόπιμα διαφορετικοί από ό,τι είναι στην πραγματικότητα αποτελεί μια διαχρονική συνήθεια, την οποία ο Αίσωπος δεν μπορούσε να παραβλέψει, αν μάλιστα λάβουμε υπόψη έναν σχετικό του μύθο, στον οποίο πρωταγωνιστεί και πάλι ένας γάιδαρος που αποφάσισε να εμφανίζεται ως λιοντάρι. Ο μύθος σε παράφραση έχει ως εξής: Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας γάιδαρος. “Κάτι πρέπει να κάνω κι εγώ για να με προσέξουν”, έλεγε και ξανάλεγε. Μια μέρα, καθώς βρέθηκε μέσα στο δάσος, είδε χάμω ένα δέρμα λιονταριού. Αυτό είναι, σκέφτηκε με χαρά ο γάιδαρος. Βρήκα επιτέλους την τύχη μου. Έξω πια η μελαγχολία. “Τώρα και όμορφος θα γίνω και σημασία θα μου δώσουν όλοι και θα με λογαριάζουν για σπουδαίο”. Φοράει λοιπόν αμέσως το δέρμα του λιονταριού, και νάτος τώρα μεταμορφωμένος, σ’ ένα ωραίο και μεγάλο λιοντάρι. Ποιος να το φανταστεί ότι μέσα από το τομάρι κρυβόταν ένας γάιδαρος! Τρέχει τώρα μέσα στο δάσος, κυνηγάει τα ζώα, τα φοβερίζει και αυτά το βάζουν στα πόδια, γιατί πιο μεγάλο και άγριο λιοντάρι δεν είχαν ξαναδεί ποτέ τους. Μόνο μια αλεπού τον αντίκρυσε και δεν κουνήθηκε απ’ την θέση της. Το ψευτολιοντάρι στάθηκε, την κοίταξε αγριεμένο, μούγκρισε γαϊδουρινά και της είπε: «Θα σε φάω! Εσύ δεν με φοβάσαι;» -«Γιατί να σε φοβηθώ;» του λέει ήσυχα η αλεπού. «Νομίζεις πως δεν κατάλαβα από την φωνή σου ποιος είσαι; Δεν είσαι λιοντάρι, είσαι ένας γάιδαρος. Και ένας γάιδαρος, δεν μπορεί ποτέ να φάει μια αλεπού». Μύθος μεν, θησαυρός νοημάτων δε. Καταγράφουμε μερικά εξ αυτών: -Το κίνητρα για την εξωτερική μεταμόρφωση κάποιου είναι αρκετά. α) να αποκρύψει τον πραγματικό του χαρακτήρα, β) να επιδείξει ικανότητες που δεν έχει, γ) να ξεπεράσει τα αισθήματα κατωτερότητας αναζητώντας δύναμη, ανεξαρτησία ή αρχηγική παρουσία, δ) να καλύψει φυσικές αδυναμίες στην αντιμετώπιση εγγενών προβλημάτων, ε) να απομακρύνει τις ψυχολογικές ανασφάλειες, στ) να προκαλέσει και να τραβήξει την προσοχή όταν οι άλλοι τον αγνοούν, ζ) να ταυτιστεί και να ενσαρκώσει ιδέες και πρότυπα που λατρεύει μεν αλλά αδυνατεί να τα μιμηθεί στην πράξη, η) να εκφράσει πλευρές της ταυτότητάς του που δεν είναι εμφανείς και δεν τολμά να το κάνει στην πράξη, θ) να προβεί σε πράξεις που δεν θα τολμούσε να κάνει στην κανονικότητα, όπως συμβαίνει κυρίως στις μαζικές αποκριάτικες και καρναβαλικές εκδηλώσεις. -Η «λεοντή» δεν είναι αυτοσκοπός, γι’ αυτό και δεν αξιολογείται ηθικά, αλλά μέσο, και μάλιστα ένα ανήθικο μέσο λόγω του τρόπου χρήσης του, ανάμεσα στα ανήθικα κίνητρα και τον ανήθικο σκοπό, αφού προσβάλλει την αλήθεια και χρησιμοποιείται για την εξαπάτηση, την προσποίηση και την παραπλάνηση των άλλων. -Το εγχείρημα είναι καταδικασμένο σε αποτυχία για τους παρακάτω λόγους: Η εμφάνιση δεν αλλάζει την ουσία, το φαίνεσθαι δεν ταυτίζεται με το είναι. Με την προσποίηση δεν αποκτά κάποιος ιδιότητες που από τη φύση και την καλλιέργεια του χαρακτήρα του δεν μπορεί να έχει. Ο γνήσιος και αυθεντικός δεν έχει ανάγκη την προσποίηση για να δείξει την αξία του, γιατί αυτή είναι φανερή από μόνη της. Το λιοντάρι για παράδειγμα δεν έχει ανάγκη να κάνει και να αποδεικνύει ότι είναι λιοντάρι, αφού αυτό είναι. Αυτό σημαίνει ότι η προσποίηση από μόνη της προδίδει το κίνητρο της εξαπάτησης. Η προσποίηση δεν διασφαλίζει τη μονιμότητα αλλά έχει ημερομηνία λήξης. Αργά ή γρήγορα η «λεοντή» θα πέσει και θα φανεί ο γάιδαρος. Έτσι μπορεί κάποιος να ξεγελάσει κάποιους, γρήγορα όμως θα αποκαλυφτεί ή πραγματικότητα. Η αποκάλυψη δεν έρχεται πάντοτε από τους άλλους αλλά από τον ίδιο, όπως ακριβώς συνέβη και στο μύθο. Κυρίως προδίδεται κάποιος από το λόγο του, ο οποίος, όσο και να γίνεται προσπάθεια αυτοελέγχου, γίνεται δηλωτικός της αλήθειας, αφού δύσκολα αποφεύγονται οι αντιφάσεις. Λόγος που έχει ως υπόβαθρο τον τρόπο που σκεφτόμαστε και πεδίο αναδίπλωσης τον τρόπο που συμπεριφερόμαστε. Περισσότερο αποκαλυπτικός της αλήθειας είναι ο κομπασμός, που αποσκοπεί στη δημιουργία εντυπώσεων, γιατί εύκολα διακρίνει κάποιος την κρίση αξιών, την ανασφάλεια και κυρίως την ανεπάρκεια. Έτσι κάποιοι αμόρφωτοι, που περνιούνται για σπουδαίοι με τον κομπασμό που δείχνουν, αποκαλύπτονται από την ίδια τους τη φλυαρία. Είναι μάλιστα από τις ελάχιστες φορές που η φλυαρία φορτίζεται θετικά και λειτουργεί ως μέσο για έναν καλό σκοπό. Όταν κάποιος πολυλογάει, και μάλιστα επιδεικτικά, μοιραία θα του ξεφύγουν και λόγια που ξεσκεπάζουν και δηλώνουν το τί πραγματικά κρύβεται κάτω από την «λεοντή». Σημαντικός είναι και ο ρόλος της αλεπούς στην αποκάλυψη της αλήθειας. Δεν παρασύρεται από τα ακούσματα ούτε και τις επιφανειακές παρατηρήσεις αλλά διερευνά και φτάνει στη διάγνωση αποκαλύπτοντας την απάτη. Αυτοί που σήμερα ενδύονται το ρόλο της αλεπούς είναι οι φιλόσοφοι, οι ψυχολόγοι, οι κοινωνιολόγοι, κυρίως όμως οι θεολόγοι με τη βαθιά και περιεκτική ανθρωπολογική γνώση, έχοντας ως αφετηρία την κατ’ εικόνα Θεού δημιουργία του ανθρώπου, μια εικόνα που σκοτείνιασε μετά την αμαρτία, οπότε και εφευρέθηκε η «λεοντή» που στην αρχική της μορφή ταυτιζόταν με το φύλλο συκής. Ο μύθος του Αισώπου έχει διαχρονική αξία, είναι δε λίαν επίκαιρος, επειδή σηματοδοτεί τον κυρίαρχο ρόλο της εικονικής πραγματικότητας, μέσω της οποίας προβάλλεται η δύναμη, η δόξα και η γοητεία. Σημαντικός είναι στις ημέρες μας ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην επιμελημένη και επιστημονικά θεμελιωμένη παραποίηση της πραγματικότητας, την μεθοδευμένη κατασκευή μιας εικόνας με αποσπασματική παρουσίαση μόνο εκείνων των στοιχείων που δείχνουν κάποιον επιτυχημένο, ωραίο, ισχυρό και ευτυχισμένο. Πρόκειται για την ψηφιακή προβολή μιας εικονικής ταυτότητας, ενός ψηφιακού προσωπείου, με επίπλαστο κύρος, βασισμένο στην επιτηδευμένη εμφάνιση, την έντεχνη προβολή πλούτου, τίτλων και πολιτικών ή κοινωνικών θέσεων, με μεσοσκοπό την καλύτερη δυνατή διαχείριση εντυπώσεων, ώστε να έλθει το ποθούμενο, δηλαδή άλλοτε ο θαυμασμός και η κοινωνική αποδοχή και άλλοτε η εξαπάτηση κυρίως ατόμων που αρκούνται στην εικόνα και αποποιούνται το απαραίτητο για την εποχή μας εργαλείο, την κριτική σκέψη. Το ουσιαστικό ηθικό ζήτημα εν προκειμένω δεν είναι το να φροντίζει κάποιος την εμφάνισή του και την δημόσια εικόνα του αλλά το να χρησιμοποιεί την εικόνα ως υποκατάστατο.